Vicente Blasco Ibáñez
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 29 stycznia 1867 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 28 stycznia 1928 | ||
Narodowość | Hiszpan | ||
Dziedzina sztuki | literatura | ||
Epoka | naturalizm | ||
Ważne dzieła | |||
| |||
![]() | |||
| |||
| |||
|
Vicente Blasco Ibáñez (ur. 29 stycznia 1867 w Walencji, zm. 28 stycznia 1928 w Mentonie) – hiszpański pisarz, publicysta i lewicowy działacz polityczny. Autor powieści regionalnych (Ziemia przeklęta), społecznych, obyczajowych i wojennych (Czterech jeźdźców Apokalipsy) oraz licznych reportaży.
Życiorys
Blasco Ibáñez już w młodym wieku zdradzał ogromne zainteresowanie literaturą, jednak edukacja szkolna nie pociągała go szczególnie. Bardziej interesował się barwnym życiem mieszkańców walenckiej bohemy, późniejszych bohaterów jego książek. Pragnienie przeżycia przygody sprawiło, że w wieku kilkunastu lat uciekł on do Madrytu, gdzie został prywatnym sekretarzem pisarza Manuela Fernández y Gonzáleza, autora powieści historycznych. Później powrócił do Walencji, gdzie pod wpływem rodziców zaczął studiować prawo. Blasco Ibáñez zbuntował się wówczas przeciwko Hiszpanii monarchistycznej i reakcyjnej.
Pierwsze prace literackie napisał w latach 1882–1883. W listopadzie 1894 roku ukazał się pierwszy numer „El Pueblo”, kierowanej przez niego gazety republikańskiej[1]. Wtedy ukazał się jego debiutancki utwór Wesoła Walencja (Arroz y tartana), zapoczątkowujący tzw. cykl walencki pisarza, do którego zaliczane są także powieści Rudera (La barraca), Ziemia przeklęta, Kwiat majowy (Flor de mayo) i Tajemnica jeziora. W 1896 roku pisarz zorganizował w Walencji manifestację przeciwko wojnie kolonialnej prowadzonej przez Hiszpanię na Kubie, w wyniku czego nastąpiły ostre starcia ludności z policją i wojskiem. W rezultacie Blasco Ibáñez zmuszony był uciec do Włoch. Po powrocie do kraju sąd skazał go na 4 lata więzienia, jednak po kilku miesiącach wyszedł na wolność na skutek protestów intelektualistów w całym kraju.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/25/Vicente_Blasco_Ib%C3%A1%C3%B1ez_%281892%29_La_ara%C3%B1a_negra%2C_tomo_I.png/140px-Vicente_Blasco_Ib%C3%A1%C3%B1ez_%281892%29_La_ara%C3%B1a_negra%2C_tomo_I.png)
W wyborach do Kortezów w 1898 roku został deputowanym z okręgu Walencja. Powstały wtedy utwory o najbardziej zradykalizowanych poglądach politycznych: Katedra, Gabriel Luna, El intruso, Bodega i La horda, które ostro krytykowały wyzysk klas robotniczych przez właścicieli ziemskich.
W 1908 roku ostatecznie zrezygnował z funkcji deputowanego, by całkowicie oddać się twórczości literackiej. Wyjechał wówczas do Madrytu, gdzie poznał chilijską arystokratkę Elene Ortuzar, w której się zakochał. Wybuch I wojny światowej zastał pisarza w Paryżu. Napisał tam artykuły piętnujące pruski militaryzm. Ówczesną postawę twórcy najpełniej prezentują jego najsłynniejsze książki – Czterech jeźdźców Apokalipsy oraz Mare Nostrum.
W 1919 roku wyjechał do Ameryki, gdzie powstały powieści Królowa Calafia, Powieści z Lazurowego Wybrzeża, Zjawa o złotych skrzydłach.
Ibáñez zmarł trzy lata przed wprowadzeniem w Hiszpanii systemu republikańskiego.
Dzieła
- 1892: La araña negra
- 1893: El femater
- 1893: ¡Viva la república!
- 1894: Arroz y tartana (pol.: Wesoła Walencja, 1952)
- 1894: Los fanáticos
- 1895: Flor de mayo (pol.: Kwiat majowy, 1928)
- 1898: La Barraca (pol.: Rudera / Ziemia przeklęta, 1905)
- 1900: (Entre naranjos) (pol.: Kwitnące sady pomarańczy, 1984)
- 1901: Sónnica la cortesana
- 1902: Cañas y barro
- 1903: El préstamo de la difunta
- 1903: La catedral (pol.: Gabriel Luna / Katedra, 1909)
- 1904: El intruso
- 1905: La horda
- 1906: La maja desnuda
- 1908: Sangre y arena (pol.: Krew na arenie, 1925)
- 1909: Los muertos mandan
- 1909: Luna Benamor
- 1910: Cuentos valencianos
- 1910: Argentina y sus grandezas
- 1915: Los argonautas
- 1916: Los cuatro jinetes del Apocalipsis (pol.: Czterech jeźdźców Apokalipsy, 1925)
- 1917: Mare Nostrum (pol. wyd.: Mare nostrum, 1925)
- 1919: Los enemigos de la mujer (pol.: Wrogowie kobiety, 1928)
- 1919: La bodega (pol. wyd. Bodega, 1949)
- 1919: Oriente
- 1921: Puesta de sol
- 1922: El paraíso de las mujeres (pol.: Raj kobiecy, 1922)
- 1922: La Tierra de Todos
- 1923: Vistas sudamericanas
- 1923: El sol de los muertos
- 1924: La vuelta del mundo de un novelista
- 1924: Novelas de la costa azul
- 1925: El papa del mar
- 1926: A los pies de Venus
- 1929: El caballero de la Virgen
- 1929: En busca del Gran Kan
- 1930: El fantasma de las alas de oro
- 1953: La voluntad de vivir (napisana w 1907 r.)
Ekranizacje
Z tym tematem związana jest kategoria: Filmowe adaptacje utworów Vicente Blasco Ibáñeza.
Przypisy
- ↑ Emília Bolinches Ribera: Pilar Soler: Rebelde con causas. Universitat de València, 2014, s. 84. ISBN 978-84-370-9335-2. [dostęp 2016-02-15].
Linki zewnętrzne
- Vicente Blasco Ibáñez – dzieła w bibliotece Polona
- ISNI: 0000000121392902
- VIAF: 73848096
- LCCN: n79046157
- GND: 11866381X
- NDL: 00433488
- LIBRIS: dbqsmgxx2bphjlh
- BnF: 118857652
- SUDOC: 027367886
- SBN: CFIV091139
- NLA: 35019329
- NKC: jn19990210116
- BNE: XX1028057
- NTA: 06945132X
- BIBSYS: 90213777
- CiNii: DA00465015
- Open Library: OL7123339A
- PLWABN: 9810562185705606
- NUKAT: n96612844
- J9U: 987007278316905171
- PTBNP: 14615
- CANTIC: a10434975
- LNB: 000004102
- NSK: 000060731
- BNA: 000044667
- BNC: 000035564
- ΕΒΕ: 169455
- BLBNB: 000616611
- KRNLK: KAC200714538
- LIH: LNB:V*156743;=BM
- PWN: 3878258
- Britannica: biography/Vicente-Blasco-Ibanez
- Universalis: vicente-blasco-ibanez
- БРЭ: 1872971
- NE.se: vicente-blasco-ibanez
- SNL: Vicente_Blasco_Ibáñez
- Catalana: 0010453
- DSDE: Vicente_Blasco_Ibáñez
- Hrvatska enciklopedija: 8079
- Olympedia: 5005065