Wacław Tomalak
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 8 września 1893 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 29 czerwca 1968 |
Przebieg służby | |
Lata służby | 1914–1934 i 1939–1946 |
Siły zbrojne |
|
Formacja |
|
Jednostki | 50 pp w Rawiczu (Rawitsch) lub Lesznie (Lissa u. Breslau), oddziały telefoniczne i telegraficzne na froncie zachodnim oraz wschodnim, Oddział IIIa sztabu Dowództwa Frontu Wielkopolskiego, Inspektorat Wojsk Łączności WP, pułk radiotelegraficzny, 3 płącz., Oddział IV SG WP, Dowództwo Okręgu Korpusu I, Wojskowy Instytut Badań Inżynieryjnych |
Stanowiska | komendant szkoły telefonistów, dowódca Centralnej Szkoły Podoficerskiej Wojsk Łączności |
Główne wojny i bitwy | I wojna światowa |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wacław Tomalak (ur. 8 września 1893 w Ostrzeszowie, zm. 29 czerwca 1968 w Warszawie) – powstaniec wielkopolski, podpułkownik łączności Wojska Polskiego.
Życiorys
Członek organizacji w Kępnie – Towarzystwa Gimnastycznego Sokół i niepodległościowego Towarzystwa Tomasza Zana. Gimnazjum ukończył w Kępnie, a następnie podjął studia medyczne na ówczesnym Uniwersytecie Wrocławskim. 11 listopada 1914 został powołany do armii niemieckiej. Służbę pełnił najpierw w 50 pp w Rawiczu (Rawitsch) lub Lesznie (Lissa u. Breslau), a później w oddziałach łączności na frontach – zachodnim oraz wschodnim. W trakcie działań we Flandrii znalazł się w strefie ataku gazowego, co stało się powodem późniejszych komplikacji zdrowotnych. W armii niemieckiej ukończył kurs oficerski w zakresie telegrafii i radiotelegrafii w Grünz pod Berlinem. 6 kwietnia 1918 awansowany został do stopnia ppor. Po zwolnieniu z wojska powrócił do kraju i w styczniu 1919 wstąpił do Armii Wielkopolskiej, został promowany do stopnia ppor. przez Naczelną Radę Ludową w Poznaniu, obejmując dowództwo 2 kompanii łączności I baonu/batalionu telegraficznego Wojsk Wielkopolskich; był komendantem szkoły telefonistów, a następnie oficerem radio w Oddziale IIIa Łączności sztabu Dowództwa Frontu Wielkopolskiego. Uczestnik walk o poznańską Cytadelę.
25 maja 1919 Armia Wielkopolska podporządkowana została Naczelnemu Dowództwu WP. Awansował na kolejne stopnie wojskowe: por. 4 września 1919 i kpt. we wrześniu 1920 ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919. Według innych źródeł został formalnie zatwierdzony w stopniu ppor. dekretem Naczelnika Państwa z 17 października 1919. Przydzielony do Inspektoratu Wojsk Łączności w Warszawie. Uczestniczył w wojnie polsko-sowieckiej. Po zakończeniu działań wojennych, 17 lutego 1921 przybył do Obozu Wyszkolenia Wojsk Łączności w Zegrzu na stanowisko dowódcy Centralnej Szkoły Podoficerskiej Wojsk Łączności, skąd odszedł 31 lipca 1923. 31 marca 1924 awansował na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 7. lokatą w korpusie oficerów łączności.
Służył w pułku radiotelegraficznym w Warszawie (1928), w 3 pułku łączności (p.o. dowódcy III batalionu radiotelegraficznego w Grudziądzu), oddziale IV Sztabu Głównego WP pełniąc obowiązki zastępcy delegata Sztabu Głównego WP przy Ministrze Poczt i Telegrafów (1928)[1], Dowództwie Okręgu Korpusu I (DOK I) w Warszawie i w 1932 w Wojskowym Instytucie Badań Inżynieryjnych w Warszawie[2]. 31 lipca 1934 ze względu na zły stan zdrowia przeniesiony został w stan spoczynku. Zatrudniony w kartelu „Centroprzewód” w Warszawie przy ul. Królewskiej 23 na stanowisku dyrektora ds. współpracy z wojskiem. W 1939 zmobilizowany z przydziałem do Ośrodka Zapasowego Wojsk Łączności[3] w Jarosławiu (?). Po przekroczeniu granicy w Zaleszczykach, internowany w Rumunii (1939–1940), d-ca szkoły łączności w Centrum Wyszkolenia Wojsk Łączności w Wersalu. Internowany w Stacji Zbornej Oficerów Rothesay na szkockiej wyspie Bute (1941)[4], d-ca pociągu pancernego broniącego wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii. Po 1945 był kier. jednego z obozów Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia zdemobilizowanych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, zamieszkał w Nottingham, wrócił do kraju w 1962. Oficer w Korpusie Oficerów Łączności; ostatni stopień wojskowy – ppłk.
Był mężem Ireny Tomalak, z którą miał dwójkę dzieci: Witolda Józefa Tomalaka i Annę Krystynę Reszuto.
Pochowany w grobie rodzinnym na cmentarzu Powązkowskim (kwatera 230-4-8,9)[5].
Ordery i odznaczenia
- Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1931)[6]
- Medal Niepodległości (9 listopada 1932)[7]
- Medal Wojska[8]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
- Krzyż Żelazny I klasy
- Krzyż Żelazny II klasy
Bibliografia
- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych.
- Roczniki Oficerskie 1923, 1924, 1928 i 1932.
- Marek Zajączkowski: Wielkopolskie oddziały wojsk łączności 1919–1939, Wydawnictwo Miejskie Posnania 2015, s. 632, ISBN 978-83-7768-116-9.
- Muzeum WP w Warszawie.
- Centralne Archiwum Wojskowe.
Przypisy
- ↑ Lista oficerów Wojska Polskiego z lat 1914–1939: mjr Tomalak Wacław. [dostęp 2014-08-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-14)].
- ↑ Rocznik Oficerski 1932, Biuro Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych, Warszawa 1932, s. 268, 839.
- ↑ Ośrodek zapasowy 6 baonu telegraficznego – Jarosław wg Andrzej Stefański: Zmiany organizacyjne wojsk łączności w latach 1935–1939, Zegrze 2013.
- ↑ https://web.archive.org/web/20180612142008/http://polishinstitute.com/r/8b.pdf raporty dzienne Stacji Zbornej Oficerów Rothesay, s. 93
- ↑ Cmentarz Stare Powązki: FRANCISZEK KOWALSKI, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [dostęp 2020-05-24] .
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 64, poz. 101 „za zasługi na polu organizacji i wyszkolenia wojska”.
- ↑ M.P. z 1932 r. nr 259, poz. 296 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ Tomalak, Waclaw - TracesOfWar.com [online], www.tracesofwar.com [dostęp 2021-11-17] .