Wanda Gugnacka-Fiedor
Państwo działania |
|
---|---|
Data urodzenia | 1945[1] |
Data śmierci | 3 grudnia 2019[2] |
doktor habilitowany nauk leśnych | |
Specjalność: taksonomia roślin[3] | |
Alma Mater | |
Doktorat | 1981 |
Habilitacja | 29 września 1995[3] |
Nauczyciel akademicki | |
Uczelnia |
Wanda Gugnacka-Fiedor (ur. 1945, zm. 3 grudnia 2019 w Toruniu) – polska uczona, biolożka, specjalizująca się w taksonomii roślin. Doktor habilitowana nauk leśnych, profesor i wieloletnia wykładowczyni Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu[3][2]. Polarniczka, badaczka tundry arktycznej i miłośniczka Tatr[2][4].
Życiorys
W 1972 ukończyła studia na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Od 1972 roku pracowała w Katedrze i Zakładzie Systematyki i Geografii Roślin tego wydziału. W 1981 obroniła pracę doktorską z taksonomii roślin, 29 września 1995 habilitowała się na podstawie oceny dorobku naukowego i pracy zatytułowanej Zmienność morfologiczna i chemiczna europejskich gatunków rodz. Vaccinium L.[3][1][4]. W latach 1998–2012 pełniła funkcję kierownika w Zakładzie Taksonomii i Geografii Roślin Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UMK. Od 2001 r. profesor nadzwyczajny w Instytucie Ekologii i Ochrony Środowiska na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi UMK[3][4].
Zmarła 3 grudnia 2019 w Toruniu, gdzie została pochowana 9 grudnia 2019 na Centralnym Cmentarzu Komunalnym[2].
Działalność naukowa
Prowadziła badania taksonomiczne głównie w obszarze zmienności morfologicznej i chemicznej oraz ekologii roślin, w szczególności gatunków z rodziny wrzosowatych Ericaceae, w tym rodzaju borówka Vaccinium. Badała także roślinność tundry arktycznej pod kątem sukcesji pierwotnej, typów i dynamiki zbiorowisk, ich produkcji biomasy oraz zależności ekologicznych[1][4].
Uczestniczyła w kilku Wyprawach Polarnych UMK na Spitsbergen do Stacji Polarnej UMK Kaffiøyra: III (1978), VIII (1989), XIII (lato 1997)[2], XIX (lato 2000)[5]. Prowadziła badania tamtejszej brioflory[4].
Prowadziła także badania roślinności Kotliny Toruńskiej. W latach 1998–2004 realizowano pod jej kierunkiem szerzej zakrojone badania florystyczno-fitosocjologiczne obszaru poligonu toruńskiego, obejmujące florę i wybrane zbiorowiska roślinne – głównie murawy i wrzosowiska. Analizowano około 40 powierzchniach różnej wielkości i zarejestrowano wtedy prawie 370 gatunków roślin naczyniowych[6]. Nazwy taksonów roślin jej autorstwa oznaczane są skrótem Gugn.[7]
W toku swojej pracy na UMK wypromowała badaczy: dr Ewę Szyp-Sochacką (2000), dr Wojciecha Ejankowskiego (2005) i dr Annę Ponikierską (2010)[3].
Była członkinią Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, w latach 80. XX w. przewodniczyła Kołu nr 2 przy UMK. Członkini Klubu Polarnego Polskiego Towarzystwa Geograficznego[2][4]. Od 1974 roku należała do Polskiego Towarzystwa Botanicznego, pełniąc w latach 1983–1985 funkcję sekretarza Oddziału Toruńskiego, a następnie w latach 1995–2001 jego przewodniczącej[4].
Wybrane publikacje
Autorka kilkudziesięciu prac, w tym[8]:
- WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., Zmienność morfologiczna taksonów rodzaju Oxycoccus Hill, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1986 .
- WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., AnnaA. Siedlewska AnnaA., Sezonowa zmienność chemiczna Vaccinium myrtillus L. na przykładzie związków fenolowych, „Acta UNC Biol.”, 29, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, 1988 .
- WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., Zmienność morfologiczna i chemiczna liści europejskich populacji Vaccinium uliginosum L., „Acta UNC Biol.”, 40, Toruń: Uniwersytet Mikołaja Kopernika, 1992, s. 257–282 .
- WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., AgnieszkaA. Piernik AgnieszkaA., Lokalna plastyczność fenotypowa populacji Salicornia europae L., [w:] Metody numeryczne w badaniach struktury i funkcjonowania szaty roślinnej, Toruń: Wydawnictwo UMK, 1998, s. 265–280 .
- PrzemysławP. Zubel PrzemysławP., AdamA. Barcikowski AdamA., WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., Wykorzystanie metod radiometrycznych do interpretacji struktury przestrzennej roślinności tundrowej (W Spitsbergen), [w:] Przyroda Polski w europejskim dziedzictwie dóbr natury, Polskie Towarzystwo Botaniczne, 2004 .
- PrzemysławP. Zubel PrzemysławP., AdamA. Barcikowski AdamA., WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., The interpretation of the northern Kaffiøyra’s (W Spitsbergen) tundra vegetation pattern applying near-ground remotely sensem data and numerical analysis, [w:] International Conference Cryogenic Resources of Polar Regions, Scientific Council on Earth Cryology, Russian Academy of Science, 2007 .
- PrzemysławP. Zubel PrzemysławP. i inni, Different faces of polar habitats extremity observed from the angle of arctic tundra plant communities (West Spitsbergen), „Ecological Questions”, 9, 2008, s. 25–36 .
- W.W. Gugnacka-Fiedor W.W., E.E. Adamska E.E., The preservation state of the flora and vegetation of the artillery range near the city of Toruń, „Ecological Questions”, 12, 2010 .
- WandaW. Gugnacka-Fiedor WandaW., Taxonomic diversity of mosses in the area of graduation towers in the town of Ciechocinek, „Ecological Questions”, 14, 2011, s. 31–33 .
- IreneuszI. Sobota IreneuszI. i inni, Geographical environment in the vicinity of the Nicolaus Copernicus University Polar Station - Kaffiøyra, [w:] Ancient and modern geoecosystems of Spitsbergen : Polish geomorphological research, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2013, s. 181-204 .
Przypisy
- ↑ a b c Z.Z. Mirek Z.Z., J.J.J.J. Wójcicki J.J.J.J., Biogramy, „Wiadomości botaniczne”, 37 (3/4), 1993, s. 234 [dostęp 2022-02-19] .
- ↑ a b c d e f Zmarła dr hab. Wanda Gugnacka-Fiedor. umk.pl. [dostęp 2019-12-07].
- ↑ a b c d e f Dr hab. Wanda Gugnacka-Fiedor, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-12-07] .
- ↑ a b c d e f g Pożegnanie Pani prof. Wandy Gugnackiej-Fiedor [online], Polskie Towarzystwo Botaniczne, 9 grudnia 2019 [dostęp 2022-02-19] .
- ↑ DagaD. Bożek DagaD., Stacja Polarna Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Kaffioyra [online], Polarniczki.pl [dostęp 2022-02-20] .
- ↑ PiotrP. Sewerniak PiotrP., JerzyJ. Holc JerzyJ. (red.), Przyroda poligonu toruńskiego: Stan badań i problemy ochrony, Toruń: Wydawnictwo Naukowe UMK, 2019, ISBN 978-83-231-4309-3 .
- ↑ Gugnacka, Wanda (1945-). [w:] International Plant Names Index, IPNI [on-line]. [dostęp 2022-02-19]. (ang.).
- ↑ Bibliografia publikacji pracowników i doktorantów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu [online], Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu [dostęp 2022-02-20] .
- identyfikator osoby w serwisie „Nauka Polska”: 33127