Wanda Lurie
Wanda Felicja Lurie z domu Podwysocka (ur. 23 maja 1911, zm. 21 maja 1989 w Warszawie) – pracownik służby zdrowia, nauczycielka i działaczka charytatywna. Świadek i ofiara rzezi na warszawskiej Woli, nazywana Polską Niobe.
Życiorys
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/Wanda_Lurie_grave.jpg/240px-Wanda_Lurie_grave.jpg)
Mieszkała wraz z rodziną (była żoną przemysłowca Bolesława Lurie) na warszawskiej Woli, w Kolonii Wawelberga. W dniu 5 sierpnia 1944, będąc w ósmym miesiącu ciąży, została wraz z trójką dzieci i setkami mieszkańców okolicznych domów zapędzona na teren fabryki „Ursus” przy ul. Wolskiej 55. Tam Niemcy i ich wschodni kolaboranci dokonali masowej zbrodni ludobójstwa, wśród zabitych była również trójka małych dzieci Wandy Lurie. Ona sama ciężko ranna w twarz i nogi przeleżała dwa dni pod stosem zabitych. Po wydostaniu się na ulicę ponownie została pojmana i zapędzona do kościoła św. Stanisława Biskupa, gdzie znajdował się obóz przejściowy. Stamtąd przewieziono ją do obozu w Pruszkowie[1]. 20 sierpnia 1944 urodziła syna Mścisława[2], który przeżył wojnę, zmarł 22 czerwca 2018 roku[3].
Po zakończeniu wojny zeznawała jako świadek przed Okręgową Komisją Badania Zbrodni Niemieckich w Warszawie[4].
Została pochowana na cmentarzu Bródnowskim (kwatera 23A-3-26).
Upamiętnienie
![]() | Zobacz w Wikiźródłach tekst Zeznanie Wandy Lurie o zbrodniach popełnionych przez Niemców w fabryce „Ursus” |
![]() | Zobacz kolekcję cytatów Wanda Lurie w Wikicytatach |
- W kwietniu 2005 imię Wandy Lurie nadano skwerowi znajdującemu się w rejonie ulic Działdowskiej i Wawelberga na Woli[5].
Przypisy
- ↑ Kwadratura nadziei, "Tygodnik Powszechny" z 29 lipca 2008
- ↑ Syn warszawskiej Niobe, "Polska The Times" z 31 lipca 2009
- ↑ Instytut GośćI.G. Media Instytut GośćI.G., Zmarł Mścisław Lurie, cudownie ocalony z Rzezi Woli [online], warszawa.gosc.pl, 23 czerwca 2018 [dostęp 2021-08-24] .
- ↑ Szymon Datner, Kazimierz Leszczyński (red.): Zbrodnie okupanta w czasie powstania warszawskiego w 1944 roku (w dokumentach). Warszawa: wydawnictwo MON, 1962, s. 61-65.
- ↑ Uchwała Nr XLVII/1227/2005 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 11 kwietnia 2005 r. w sprawie nadania nazw skwerom w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy. „Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego Nr 96 poz. 2629”, 30 kwietnia 2005.
Bibliografia
- Monografia Cmentarza Bródnowskiego, Urząd Dzielnicy Warszawa Targówek, Warszawa 2007, s. 215.
- VIAF: 5022151778222118130006
- PLWABN: 9810674241205606