Z1 Leberecht Maass
![]() | |
Historia | |
Stocznia | Deutsche Werke, Kilonia |
---|---|
Położenie stępki | 10 października 1934 |
Wodowanie | 18 sierpnia 1935 |
![]() | |
Wejście do służby | 14 stycznia 1937 |
Zatonął | 22 lutego 1940 |
Dane taktyczno-techniczne | |
Wyporność | standardowa: 2232 t |
Długość | 119 m |
Szerokość | 11,3 m |
Zanurzenie | 4,3 m |
Napęd | |
2 turbiny parowe o mocy łącznej 70 000 KM, 6 kotłów parowych, 2 śruby | |
Prędkość | 38 węzłów |
Zasięg | 1900 Mm przy prędkości 19 w |
Uzbrojenie | |
5 × 128 mm (5xI), 4 x 37 mm plot (2xII), 6 × 20 mm plot (6xI), 8 wt 533 mm, 18 bg – szczegóły w tekście. | |
Załoga | 325 |
Z1 Leberecht Maass (Leberecht Maaß) – niemiecki niszczyciel z okresu przedwojennego i II wojny światowej, główny okręt Typu 1934, nazywanego też typem Leberecht Maass (spotyka się też nieprawidłową pisownię „Leberecht Maas”).
Budowa
Osobny artykuł: Niszczyciele typu 1934.
Zamówiony 7 lipca 1934, położenie stępki – 10 października 1934, wodowanie – 18 sierpnia 1935, wejście do służby – 14 stycznia 1937. Zbudowany w stoczni Deutsche Werke w Kilonii (numer stoczniowy K242)[1]. W systemie oznaczeń niemieckich niszczycieli miał numer Z1, nie nosił natomiast numeru burtowego. Nazwę nadano mu na cześć niemieckiego kontradmirała Leberechta Maassa, dowódcy Sił Rozpoznawczych, który zginął w bitwie koło Helgolandu 28 sierpnia 1914 na pokładzie krążownika „Köln”.
Służba
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/82/Leberecht_Maass2.jpg/250px-Leberecht_Maass2.jpg)
Po wejściu do służby, „Leberecht Maass” był do 10 września 1939 okrętem flagowym niemieckiego Dowódcy Torpedowców (FdT), kadm. Lütjensa. 19 sierpnia 1938 uczestniczył w rewii floty przed Hitlerem i węgierskim regentem Horthym. W kwietniu-maju 1939 pływał na wody Hiszpanii i Maroka. W maju 1939 wziął udział w zajęciu Kłajpedy przez Niemców[2].
Tuż przed wybuchem II wojny światowej i podczas kampanii wrześniowej patrolował polskie wybrzeże. Pod flagą kontradmirała Lütjensa, wziął udział 3 września 1939 wraz z niszczycielem „Wolfgang Zenker” w pojedynku artyleryjskim z polskim niszczycielem ORP „Wicher” i stawiaczem min ORP „Gryf”, stojącymi w porcie w Helu oraz baterią cyplową w Helu. Uszkodził jednym pociskiem działka przeciwlotnicze na „Gryfie” (1 zabity), lecz następnie sam został uszkodzony jednym trafieniem „Gryfa” lub baterii cyplowej w maskę działa dziobowego nr 2 i poniósł straty 4 zabitych i 4 rannych[3][2].
Podczas operacji Wikinger niemieckich niszczycieli przeciw brytyjskiemu rybołówstwu, 22 lutego 1940 ok. 19.45 został omyłkowo zbombardowany przez niemiecki bombowiec Heinkel He 111 z eskadry 4./KG 26. Został trafiony bombą 50 kg w nadbudówkę dziobową, od której zginął dowódca okrętu kmdr ppor Fritz Bassenge i prawdopodobnie dwiema bombami w okolicę drugiego komina podczas drugiego ataku samolotu ok. 19.56. Możliwe również, że dodatkowo wpadł na jedną z min postawionych w tym rejonie przez brytyjskie niszczyciele 20. flotylli. W efekcie, „Leberecht Maass” wybuchł, przełamał się na dwie części i zatonął na północny zachód od wyspy Borkum (zginęło 282 ludzi załogi, uratowano 60, z tego 1 zmarł). W tej samej operacji zatonął również niszczyciel „Max Schultz”[4].
Dowódcy:
- kmdr ppor (Korvettenkapitän) Friedrich Traugott Schmidt: 14 stycznia 1937 – 29 września 1937
- kmdr por (Fregattenkapitän) Gerhard Wagner: 4 października 1937 – 4 kwietnia 1939
- kmdr ppor Fritz Bassenge: 5 kwietnia 1939 – 22 lutego 1940
Dane techniczne
- wyporność:
- standardowa: 2232 t
- pełna: 3156 t
- wymiary:
- długość: 119 m
- szerokość: 11,3 m
- zanurzenie: 4,3 m
- napęd: 2 turbiny parowe o mocy łącznej 70 000 KM, 6 kotłów parowych Wagnera (ciśnienie pary 70 atm), 2 śruby
- prędkość maksymalna: 38 w.
- zasięg: 1900 mil morskich przy prędkości 19 w.
- zapas paliwa: 770 t. mazutu
- załoga: 325
- Uzbrojenie i wyposażenie
- 5 dział 128 mm (nominalnie 12,7 cm) SK C/34 w pojedynczych stanowiskach, osłoniętych maskami (5xI).
- długość lufy L/45 (45 kalibrów), donośność maksymalna 17 400 m, kąt podniesienia +30°, masa pocisku 28 kg, zapas amunicji 120 na działo.
- 4 działka przeciwlotnicze 37 mm SK C/30, półautomatyczne, podwójnie sprzężone na podstawach LC/30 (2xII)
- 6 działek przeciwlotniczych 20 mm (6xI)
- 8 wyrzutni torpedowych 533 mm (2xIV), 12-16 torped
- 18 bomb głębinowych (zrzutnia bg)
- możliwość zabrania 60 min morskich
- szumonamiernik GHG
- system kierowania ogniem artylerii głównej: dwa 4-metrowe dalmierze stereoskopowe (na nadbudówce dziobowej i śródokręciu), centrala artyleryjska C34/Z
Przypisy
- ↑ Patjanin 2009 ↓, s. 4.
- ↑ a b Patjanin 2009 ↓, s. 29.
- ↑ S.W. Patjanin...
- ↑ Patjanin 2009 ↓, s. 34-35.
Bibliografia
- S.W. Patjanin (С.В.Патянин): „Esmincy tipa Leberecht Maass” („Эсминцы типа «Леберехт Маасс»”), seria Morskaja Kollekcja 5/2004
- SiergiejS. Patjanin SiergiejS., Niszczyciele typu „Leberecht Maass”, wyd. I, Tarnowskie Góry: Wydawnictwo „Okręty Wojenne”, 2009, ISBN 978-83-61069-06-5 .
- Michael Emmerich: Unternehmen Wikinger
- p
- d
- e
Typ 1934 |
|
---|---|
Typ 1934A |