Zasłonak sarni
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | grzyby | ||
Typ | podstawczaki | ||
Klasa | pieczarniaki | ||
Rząd | |||
Rodzina | zasłonakowate | ||
Rodzaj | zasłonak | ||
Gatunek | zasłonak sarni | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cortinarius hinnuleus Fr. Ber. bayer. bot. Ges. 27: 216 (1947) | |||
Zasięg | |||
![]() Zasięg w Europie | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Cortinarius_hinnuleus_WF1_%283%29.jpg/220px-Cortinarius_hinnuleus_WF1_%283%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Cortinarius_hinnuleus_WF1_%284%29.jpg/240px-Cortinarius_hinnuleus_WF1_%284%29.jpg)
Zasłonak sarni, zasłonak żółtopomarańczowy (Cortinarius hinnuleus Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Cortinarius, Cortinariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Synonimów ma ponad 20. Według Index Fungorum są nimi m.in. wszystkie formy i odmiany[2]:
Nazwę polską podał Andrzej Nespiak w 1981 r., Władysław Wojewoda w 1999 r. opisywał ten gatunek pod nazwą zasłonak żółtopomarańczowy[3].
Morfologia
- Kapelusz
Średnica 2–7 cm, początkowo stożkowaty, potem łukowaty, w końcu płaskowypukły z tępym garbem i popękanym brzegiem. Powierzchnia matowa, gładka lub promieniście włókienkowata. Jest silnie higrofaniczny; w stanie suchym jest jasnoochrowożółty z ciemniejszym środkiem, w stanie wilgotnym ma barwę od czerwonej do czerwonobrązowej. Brzeg długo podwinięty, u młodych owocników połączony z trzonem białą zasnówką[4].
- Blaszki
Szeroko przyrośnięte, szerokie, grube, u młodych owocników jasnopomarańczowobrązowe, u starszych ciemnopomarańczowobrązowe. Ostrza białawe[4].
- Trzon
Wysokość 4–9 cm, grubość 0,7–1,5 cm, cylindryczny, sprężysty, pełny, nieco pogrubiony u podstawy. Poniżej białawej strefy pierścieniowej jest czerwonobrązowy z licznymi, rozproszonymi resztkami białej zasnówki[4].
Cienki, o barwie od kremowej do jasnobrązowej, ziemistym zapachu i cierpkim smaku[4].
Elipsoidalne, o rozmiarach 7–8 × 4–4.75 µm, o bardzo delikatnie brodawkowanej powierzchni. Wysyp zarodników rdzawobrunatny[5].
Występowanie i siedlisko
Najliczniejsze stanowiska tego gatunku podano w Europie. Jest tutaj szeroko rozprzestrzeniony. Ponadto podano jego występowanie w Ameryce Północnej i Rosji[6]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski podano dość liczne stanowiska[3]. Aktualne stanowiska w Polsce podaje internetowy atlas grzybów[7].
Grzyb mikoryzowy. Rośnie na ziemi, w lasach iglastych, mieszanych i liściastych, głównie pod świerkami, bukami, topolami, wierzbami. Owocniki wytwarza od sierpnia do listopada[4].
Przypisy
- ↑ a b Index Fungorum. [dostęp 2018-01-10]. (ang.).
- ↑ Species Fungorum. [dostęp 2018-01-10]. (ang.).
- ↑ a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ a b c d e Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ First nature. Cortinarius hinnuleus. [dostęp 2018-01-10].
- ↑ Discover Life Maps. [dostęp 2018-01-10].
- ↑ Stanowiska zasłonaka żółtopomarańczowego Cortinarius himmeleus w Polsce. [dostęp 2018-01-10].