Zasolenie gleb
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Salinity.jpg/255px-Salinity.jpg)
Zasolenie gleb – udział zawartości soli w glebie. Zasolenie może być spowodowane naturalnymi procesami, takimi jak wietrzenie minerałów, ruch wód gruntowych[1] i stopniowe wycofywanie się oceanu, lub powstać w wyniku sztucznych procesów, takich jak nawadnianie i używanie soli drogowej. Zasolenie gleby mierzy się za pomocą pomiarów przewodnictwa elektrycznego[2]. Zasolenie można badać również, analizując pH gleby[3].
Sole występują naturalnie w glebie oraz w wodzie. W głównej mierze w zasoleniu udział biorą: sód, potas, magnez czy chlor[4]. Zawartość soli decyduje o istnieniu trzech rodzajów gleb: solnych, solno-sodowych i sodowych. Każdy rodzaj gleby ma unikalne właściwości, które wymagają specjalnego zarządzania[3].
Ma wpływ na kondycję gleb oraz rozwój flory, m.in. zmniejszając potencjał osmotyczny roztworu glebowego. W niektórych regionach o klimacie śródziemnomorskim, takich jak Kalifornia, zasolenie gleby występuje jedynie sezonowo. Latem zawartość wzrasta, zaś zimowe deszcze wypłukują sól, zasolenie spada, a wczesną wiosną osiąga najniższy poziom. Gradienty zasolenia wpływają na rozmieszczenie gatunków, szczególnie w przypadku roślin wrażliwych na zasolenie. Sole w glebie oddziałują na rośliny, zmniejszając dostępność wody, a wysokie zasolenie jest uważane za fizjologiczną suszę[4]. Szkodliwość zasolenia dla roślin można ograniczać poprzez aplikację hormonów roślinnych[5]. Jednym z nich jest egzogenna melatonina. Badania prowadzone na sałacie rosnącej w warunkach zasolenia gleby w Egipcie wykazały, że stosowanie melatoniny znacznie łagodzi szkodliwe skutki zasolenia. Aplikacja dolistna zwiększa liczbę liści, ich powierzchnię, zwiększa świeżą masę oraz zawartość chlorofilu A i chlorofilu b, oraz zawartość karotenoidów porównaniu z roślinami nietraktowanymi melatoniną[5].
Działania ludzkie mogą wpływać na zwiększenie soli w wodzie do nawadniania. Odpowiednie zarządzanie nawadnianiem może zapobiegać gromadzeniu się sól w wodach. Przykład nieodpowiedniego zarządzania zasoleniem wód miał miejsce w Egipcie w 1970 roku, kiedy zbudowano Wielką Tamę na rzece Nil w okolicach miasta Asuan. Zmiana poziomu wód gruntowych przed budową umożliwiła erozję gleby, która doprowadziła do wysokiego stężenia soli w wodzie. Uważa się, iż może to wpłynąć na możliwości demograficzne części Afryki, powodując niezdatność do zamieszkania z braku wody pitnej oraz niezdatności do prowadzenia upraw[6].
Zasolenie może wzrastać także wokół ośrodków miejskich oraz produkcyjnych, na co wpływać może m.in.:Oprowadzanie ścieków komunalnych, woda odprowadzana z elektrowni, nawadnianie parków czy składowane materiały budowlane[1].
Procesem mającym na celu zmniejszenie zawartości soli w glebach jest m.in. odsalanie, którego skutkiem jest wzrost żyzności gleb uprawnych lub pozyskiwanie wód pitnych w regionach o małej ilości słodkiej wody, których rozwój technologiczny pozwala na optymalne odsalanie nowoczesnymi metodami. Za pioniera tej technologii uznawane są Zjednoczone Emiraty Arabskie[7].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fd/CSIRO_ScienceImage_4508_Saline_buildup_on_the_dry_bed_of_the_Brukunga_Pyrites_Mine_tailings_dam_east_of_Adelaide_in_the_Mount_Lofty_Ranges_South_Australia_1992.jpg/220px-thumbnail.jpg)
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b r, Type of salinity and their prevention [online], NSW Environment, Energy and Science [dostęp 2020-08-10] (ang.).
- ↑ Monitoring Chemizmu Gleb [online], www.gios.gov.pl [dostęp 2020-08-10] .
- ↑ a b Managing Soil Salinity - How does salinity affect soil? [online], Texas A&M AgriLife Extension Service [dostęp 2020-08-10] (ang.).
- ↑ a b Soil Salinity - an overview | ScienceDirect Topics [online], www.sciencedirect.com [dostęp 2020-08-10] .
- ↑ a b Hemat A. EL-Bauome, Samar M. Doklega1, Said A. Saleh, Ahmed S. Mohamed, Ahmad A. Suliman, Mahmoud A.M. Abd El-Hady. Efects of melatonin on lettuce plant growth, antioxidant enzymes and photosynthetic pigments under salinity stress conditions. „Folia Horticulturae”. 36 (1), s. 1-17, 02 2024. Kraków: Polskie Towarzystwo Nauk Ogrodniczych. DOI: 10.2478/fhort-2024-0001. ISSN 2083-5965. [dostęp 2024-06-24]. (ang.).
- ↑ More salt water in Egypt's Nile Delta putting millions at grave risk, study says [online], UPI [dostęp 2020-08-10] (ang.).
- ↑ Water - The Official Portal of the UAE Government [online], u.ae [dostęp 2020-08-10] (ang.).