Ziarnówka blada
![]() | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | grzyby | ||
Typ | podstawczaki | ||
Klasa | pieczarniaki | ||
Rząd | pieczarkowce | ||
Rodzina | incertae sedis | ||
Rodzaj | ziarnówka | ||
Gatunek | ziarnówka blada | ||
Nazwa systematyczna | |||
Cystoderma carcharias (Pers.) Fayod Annls Sci. Nat., Bot., sér. 7 9: 351 (1889) | |||
|
Ziarnówka blada (Cystoderma carcharias (Pers.) Fayod) – gatunek grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales)[1].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Incertae sedis, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1797 r. Christian Hendrik Persoon nadając mu nazwę Agaricus carcharias. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1889 r. Victor Fayod, przenosząc go do rodzaju Cystoderma[1].
Ma ponad 10 synonimów. Niektóre z nich[2]:
- Agaricus carcharias Pers. 1797
- Agaricus granulosus var. carcharias (Pers.) Fr. 1838
- Lepiota carcharias (Pers.) P. Karst. 1879
- Lepiota granulosa var. carcharias (Pers.) P. Kumm. 1871
Łacińska nazwa gatunkowa carcharias oznacza „szorstki”, „z szorstką powierzchnią”[3]. Nazwę polską (ziarnówka blada) podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968[4]. W atlasach grzybów czasami używana jest też nazwa ziarnówka biała[3].
Morfologia
- Kapelusz
2–6 cm średnicy. Początkowo wypukły, potem stożkowato-dzwonkowaty, w końcu płaski, zazwyczaj z podwiniętym brzegiem i garbkiem pośrodku. Powierzchnia drobnoziarnista, o barwie od brudnobiałej do jasnoszarej, przeważnie z różowawym odcieniem. Brzeg jest biały i często z resztkami osłony[5].
- Blaszki
Wąskie, przyrośnięte, gęste, cienkie, z międzyblaszkami. Białe, z wiekiem nieco żółkną[3].
7 cm wysokości, 0,8 cm grubości. Posiada lejkowaty pierścień, z białawą, gładką stroną górną i szarawą dolną. Powyżej strefy pierścienia biały i gładko włóknisty, pod pierścieniem barwy kapelusza i ziarnisto łuskowaty[3].
Blady, o zapachu kurzu i obrzydliwym smaku[3].
Biały. Zarodniki elipsoidalne, białe, amyloidalne, o rozmiarach 4–5,5 × 3 µm[6]
Występowanie i siedlisko
Ziarnówka blada występuje dość pospolicie w Ameryce Północnej, Europie oraz w Azji na obszarach o klimacie umiarkowanym[6]. W Polsce jest pospolita[4].
Grzyb saprotroficzny[4]. Rośnie na ziemi w lasach, głównie iglastych, oraz na wrzosowiskach, najczęściej w igliwiu lub wśród mchów i szczątków roślinnych. Owocniki wytwarza od września do listopada[5].
Znaczenie
Grzyb niejadalny ze względu na nieprzyjemny smak i zapach[3].
Przypisy
- ↑ a b c Index Fungorum [online] [dostęp 2020-10-18] (ang.).
- ↑ Species Fungorum. [dostęp 2013-03-05]. (ang.).
- ↑ a b c d e f Ewald Gerhardt: Przewodnik – grzyby. Warszawa: Multico, 2004. ISBN 83-7073-084-1.
- ↑ a b c Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ a b Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
- ↑ a b Mycotaxon, vol. VXXXVI, s. 455–473. [dostęp 2014-03-03].