Zwężenie tętnic szyjnych
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/48/Carotid_Plaque.jpg/150px-Carotid_Plaque.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Gray513.png/220px-Gray513.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Carotid_artery_stenosis.png/250px-Carotid_artery_stenosis.png)
Zwężenie tętnic szyjnych (łac. stenosis arteriae carotidis internae ang. carotid artery stenosis) – jest to zwężenie lub zamknięcie światła tętnicy szyjnej wewnętrznej, zwykle spowodowane przez miażdżycę. Choroba przebiega bezobjawowo lub występują ubytkowe objawy neurologiczne.
Etiologia
Miażdżyca jest przyczyną ponad 90% zwężeń tętnicy szyjnej wewnętrznej[1][2] . Zmiany są przeważnie zlokalizowane w rozwidleniu tętnicy szyjnej wspólnej i w początkowych odcinkach tętnicy szyjnej wewnętrznej i zewnętrznej. Odrywanie się skrzeplin, fragmentów blaszek miażdżycowych lub całkowite zamknięcie światła naczynia mogą być przyczyną przemijającego udaru niedokrwiennego lub udaru.
Objawy kliniczne
Zwężenie może przebiegać bezobjawowo. Objawy wynikają z wystąpienia niedokrwienia mózgu. W przebiegu choroby mogą występować epizody przemijającego udaru niedokrwiennego (TIA), czyli stanu w którym dochodzi do krótkotrwałych, przemijających, trwających do 24 godzin objawów uszkodzenia mózgu na skutek niedokrwienia. W wyniku całkowitego zamknięcia światła lub w mechanizmie zatorowo-niedokrwiennym może dojść do udaru z nieodwracalnymi zmianami w mózgu i trwałym kalectwem.
Najczęstsze objawy:
- niedowłady, porażenia, zaburzenia czucia po stronie przeciwnej do zwężenia,
- zaburzenia mowy, jeśli zwężenie występuje po stronie półkuli dominującej,
- zaburzenia widzenia po stronie zwężenia:
- przemijająca nagła ślepota jednooczna (rzadziej dwuoczna),
- ustępujące niedowidzenie połowicze,
- krótkotrwałe występowania mroczków,
- szmer naczyniowy nad tętnicą szyjną, osłuchiwalny w okolicy kąta żuchwy. Przy bardzo dużym zwężeniu nie słychać szmeru!
Objawom mogą towarzyszyć:
- napadowy ból i zawroty głowy,
- zaburzenia równowagi,
- zaburzenia świadomości,
- zaburzenia pamięci.
Rozpoznanie
Dużą rolę w rozpoznaniu ma wywiad oraz osłuchanie tętnic szyjnych, których szmer przemawia za zwężeniem. Zwężenie tętnicy szyjnej zwykle jest rozpoznawane za pomocą USG dopplerowskiego z kolorową prezentacją. Angio-TK i angio-MR są przydatne do oceny tętnic w odcinku wewnątrzczaszkowym i wykrywaniu ognisk udaru. Angiografia klasyczna jest wykonywana w ramach postępowania leczniczego lub gdy inne metody nie pozwalają ocenić stopnia zwężenia.
Leczenie
Metody leczenia można podzielić na metody inwazyjne i zachowawcze.
Leczenie zachowawcze
- zwalczanie czynników ryzyka miażdżycy,
- leczenie przeciwpłytkowe - każdy chory do końca życia musi przyjmować kwas acetylosalicylowy, w razie przeciwwskazań klopidogrel lub tiklopidynę[2] .
Leczenie inwazyjne
Chirurgiczne metody leczenia obejmują zabieg endartektomii lub angioplastykę z wszepieniem stentu. Endartektomia jest to operacja polegająca na usunięciu złogów z naczynia, zwykle z wszczepieniem łaty naczyniowej[3].
Wskazania do operacji:
- objawowe zwężenie światła naczynia >70%[2][1],
- bezobjawowe zwężenie światła naczynia >75%[2][1],
- bezobjawowe zwężenie światła naczynia >70% u chorych kwalifikowanych do CABG, operacji tętniaka aorty lub zespołu Leriche’a[2] ,
- zwężenie 50-69% u chorych z objawami niedokrwienia, u których wystąpiły objawy oczne w ciągu ostatnich 3 miesięcy (mniejsze korzyści niż przy zwężeniu >70%)[2] .
Przeciwwskazaniami do operacji są: udar dokonany, niedrożność tętnic szyjnych, tętniak tętnic wewnątrzczaszkowych, ciężkie choroby współistniejące[1].
Powikłania okołooperacyjne wynoszą około 6%, wyniki odległe są korzystne u 87% chorych[1].
Przypisy
- ↑ a b c d e Noszczyk 2007 ↓
- ↑ a b c d e f Szczeklik 2010 ↓.
- ↑ Fibak 1996 ↓
Bibliografia
- Andrzej Szczeklik: Choroby wewnętrzne. Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2010. ISBN 978-83-7430-216-6.
- Wojciech Noszczyk (red.): Chirurgia.. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2007. ISBN 83-200-3120-6.
- Jan Fibak (red.): Chirurgia. Warszawa: PZWL, 1996. ISBN 83-200-2012-3.
Przeczytaj ostrzeżenie dotyczące informacji medycznych i pokrewnych zamieszczonych w Wikipedii.
- DSDE: carotisstenose