Çatalelma, Şenkaya
![Erzurum üzerinde Çatalelma](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Erzurum_harita.svg/250px-Erzurum_harita.svg.png)
![Çatalelma](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Red_pog.svg/6px-Red_pog.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/Flag_of_Turkey.svg/23px-Flag_of_Turkey.svg.png)
Çatalelma, Erzurum ilinin Şenkaya ilçesine bağlı bir kırsal mahalledir.
Tarihçe
Çatalelma köyünün eski adı Nusunk, Nusung veya Nüsünk'tür. Nitekim 1886 tarihli Rus nüfus tespitinde "Nyusyung" (Нюсюнгъ), 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Nüsünk veya Nusung (نوسونك) olarak geçer.[4][5]
Nusung'un yer aldığı Tao, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biriydi. Nitekim Osmanlılar bu bölgeyi 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Köyün sınırları içindeki kale ve kilise de köyün eski bir yerleşim olduğunu göstermektedir.[6]
Nusung köyü, 93 Harbi'nin ardından 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'yla Osmanlı Devleti tarafından Çarlık Rusya'sına bırakıldı. Rus idaresinin "Nyusyung" adıyla kaydettiği köy Oltu Okrugu'nun Oltu kazasına bağlıydı. 1886 nüfus sayımında köyde 38 hanede, 129'u erkek ve 123'ü kadın olmak üzere "Türk" olarak kaydedilmiş 252 kişi yaşıyordu. Nusung köyü aynı zamanda aynı adlı nahiyenin idari merkeziydi. On bir köyü kapsayan Nusung nahiyesi 433 haneden oluşuyordu. Nahiyede 1.417'si erkek ve 1.346'sı kadın olmak üzere 2.768 kişi yaşıyordu. Bu nüfus Rum, Kürt, Türk, Ermeni, Karapapak ve başka halklardan oluşuyordu.[7]
Nusunk, 1928 tarihli Osmanlıca köy listesinde Kars vilayetinin Sarıkamış kazasının bağlı Bardız nahiyesinin köylerinden biriydi.[5] Nusunk köyü 1935 genel nüfus sayımında "Lüsünk" adıyla kaydedilmiştir. Bu tarihte aynı idari konuma sahip olan köyün nüfusu 415 kişiden oluşuyordu.[8] Köyün adı daha sonra da bir süre bu şekilde kaydedilmiştir. 1946 yılında Şenkaya kazası kurulunca, Bardız nahiyesi ve Nüsünk köyü bu kazaya bağlanmıştır. 1955 genel nüfus sayımında köy "Nüsünk (Elmalı)" biçiminde kaydedilmiştir. Bu sırada köyde 490 kişi tespit edilmiştir. Bu kayıttan köyün adının "Elmalı" olarak değiştirildiği, fakat eski adına geri dönüldüğü anlaşılmaktadır.[9]
Nüsünk köyü, 1960 genel nüfus sayımında "Çatalelma (Nüsünk)" biçiminde kaydedilmiştir. Bu durum köyün adının 1959 yılında 7267 sayılı kanunla Çatalelma olarak değiştirildiğini göstermektedir.[10] 1965 genel nüfus sayımında Çatalelma köyünün nüfusu 576 kişiden oluşuyor ve bu nüfus içinde 254 kişi okuma yazma biliyordu.[11]
1993 yılında Büyükşehir olan Erzurum’da, 2012 yılında 6360 Sayılı Yasa ile, tüm köylerin tüzel kişiliği kaldırılmıştır. Bu köy de Şenkaya Belediyesi’nin bir mahallesi olmuştur.[12]
Coğrafya
Mahalle, Erzurum il merkezine 165 km, Şenkaya ilçe merkezine 34 km uzaklıktadır.[13] Mahalle, Şenkaya'nın güneyinde olup, 25.10 numaralı Şenkaya-Horasan il yoluna, 4,3 km.lik bir köy yoluyla bağlıdır.[14]
Nüfus
Yıllara göre mahalle nüfus verileri | |
---|---|
2022 | 126[1] |
2021 | 131[1] |
2020 | 149[1] |
2019 | 153[1] |
2018 | 155[1] |
2017 | 138[1] |
2016 | 127[1] |
2015 | 125[1] |
2014 | 108[1] |
2013 | 107[1] |
2012 | 98[2] |
2011 | 93[2] |
2010 | 93[2] |
2009 | 97[2] |
2008 | 94[2] |
2007 | 102[2] |
2000 | 99[2] |
1990 | 271[15] |
1985 | 371[16] |
1965 | 576[17] |
Kaynakça
- ^ a b c d e f g h i j k "Erzurum Şenkaya Çatalelma Mahalle Nüfusu". Nufusune.com. 25 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ a b c d e f g h "TÜİK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 17 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Catalelma, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 24 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, Sıra no: 718". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2023.
- ^ a b "Son Teşkilat-i Mülkiyede Köylerimizin Adları (Osmanlıca), İstanbul, 1928, s. 765". 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2023.
- ^ 2017 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları (Gürcüce), Tiflis, 2018, s. 31, 34 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-9-4
- ^ "Свод статистических данных о населении Закавказскаго края, извлеченных из посемейных списков 1886 г. (Transkafkasya Bölgesinin Nüfusuna Dair 1886 Yılı Aile Listelerinden Edinilmiş istatistik Verilerin Özeti), Tiflis, 1893, Sıra no: 711-722". 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2023.
- ^ 1935 Genel Nüfus Sayımı, İstanbul, 1937, s. 269.
- ^ 1955 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1961, s. 214.
- ^ "Köylerimiz, (Yayımlayan) İçişleri Bakanlığı, 1968, Ankara, s. 734". 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2023.
- ^ 1965 Genel Nüfus Sayımı, Ankara, 1968, s. 261.
- ^ "6360 sayılı kanun". Resmî Gazete. 10 Aralık 2012. 19 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2022.
- ^ "Çatalelma Mahallesi". YerelNet.org.tr. 4 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2023.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2023.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1991). "1990 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 19 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1986). "1985 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). sehirhafizasi.sakarya.edu.tr. 19 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
- ^ Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü (1968). "1965 Genel Nüfus Sayımı İdari Bölünüş" (PDF). kutuphane.tuik.gov.tr. 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2020.
Dış bağlantılar
- Çatalelma, Şenkaya için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft