Eşref Bitlis
Eşref Bitlis TOP.1952-54 | |
---|---|
![]() | |
Doğum | 1 Nisan 1933 Malatya, Türkiye |
Ölüm | 17 Şubat 1993 (59 yaşında) Yenimahalle, Ankara, Türkiye[1] |
Bağlılığı | ![]() |
Hizmet yılları | 1952-1993 |
Rütbesi | ![]() |
Komutası | |
Çatışma/savaşları | Kıbrıs Harekâtı |
Ailesi | |
Eşi | Şükran Bitlis |
Çocukları | Mehmet Şeref Tarık Bitlis |
Eşref Turgut Bitlis (1 Nisan 1933 – 17 Şubat 1993) Türk asker. Eski Jandarma Genel Komutanı. 17 Şubat 1993 tarihinde bindiği uçağın düşmesi sonucu öldü.
Askeri kariyeri
1952 yılında Kara Harp Okulu'nu bitirdi, 1954 yılında Polatlı Topçu Okulu'nu bitirerek Teğmen rütbesi ile mezun oldu. 1966 yılında Kara Harp Akademisi'ni tamamladı. Almanya'da dil eğitimini tamamladıktan sonra 1969 yılında Türk Silahlı Kuvvetler Akademisi'nden mezun oldu. 1973 yılında Alman Harp Akademisi'ni tamamladı ve bir yıl Kara Harp Akademisi'nde başöğretmen olarak görev yaptı. 1974 yılında Kıbrıs Harekâtı sırasında Albay rütbesiyle Kıbrıs Türk Alayı Komutanlığına atandı. Bu alayın komutanlığını yaparken Kıbrıs Yunan Alayı imha edildi. 1978 yılında Tuğgeneral rütbesine terfi etti ve Bolu Komando Tugayı Komutanlığına atandı. 1982 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti ve Kıbrıs 28. Tümen Komutanı oldu. 1986 yılında Korgeneral rütbesine terfi etti. 1988 yılında Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı oldu. 1990 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti ve Jandarma Genel Komutanlığı'na atandı.
Ölümü
Kuzey Irak'ta konuşlanmış durumda bulunan Çekiç Güç Kuvvetlerinin Türkiye'den ayrılması gerektiğini ve ABD'nin Kuzey Irak'ta oluşturmaya çalıştığı Kürt Devleti'nin Türkiye'nin zararına olduğunu söylüyordu. Bu nedenle Amerika Birleşik Devletleri büyükelçiliği tarafından birkaç defa hükûmete şikayet edildiği iddia edildi. 17 Aralık 1992 tarihinde Çekiç Güç'e bağlı Amerikan savaş uçakları, kendilerine bildirildiği halde Irak'ın Selahaddin kentine gitmekte olan Bitlis'in helikopterine taciz uçuşu yaptı ve helikopteri inişe zorladı. Komutanlığı döneminde JİTEM'in kurularak yargısız infazların yapılmasına ve itirafçılarla birlikte silah ve uyuşturucu kaçakçılığı yapılmasına karşı çıktığı da basına yansıdı.[2] Yine uçağının düşmesi sonucu ölen Eşref Bitlis, ölümünden 7 ay önce kendisini gelecekte genelkurmay başkanı olarak görmek isteyen dönemin Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a yazdığı son mektupta Kürt sorununa ilişkin şöyle yazmıştır:
Sayın Cumhurbaşkanım, Zatıaliniz bu olaya müdahil olmalı, aksi takdirde bölgede sonu alınamayacak ciddi risk ve tehditlerle karşı karşıya kalabiliriz.
Ölümü hakkında komplo teorisi
7 Şubat 1993 tarihinde İncirlik Üssü'nden kalkan ABD uçaklarının, PKK'ya yardım dağıttığı" açıklamasını yaptıktan sonra 17 Şubat 1993 tarihinde içinde bulunduğu Beechcraft B200 King Air tipi uçağın[4] henüz aydınlanamayan nedenlerle düşmesi sonucu öldü.[5] Kazanın ardından olay yerinde inceleme yapan Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş uçağın düşüş sebebinin buzlanma ve pilotaj hatasını olduğunu söylemiş, ertesi gün Genelkurmay Başkanlığı tarafından yapılan açıklamada hiçbir bilirkişi ve teknik raporun olmadığı açıklandı. Kara Havacılık Okulu Komutanı Tuğgeneral Armağan Kuloğlu tarafından kazadan yarım saat sonra hazırlanan bilirkişi raporunda genelkurmay açıklamasını tekrarlamıştır.
Orgeneral Bitlis'in kamuoyunda tartışmalara neden olan ölümünün hemen ardından kendisine yakınlığıyla bilinen Cumhurbaşkanı Turgut Özal geçirdiği kalp kriziyle, ardından Bitlis'in ekibi içinde yer alan Rıdvan Özden ve Bahtiyar Aydın gibi bazı yüksek rütbeli askerler de görevi başında öldü. Aynı yıl Türkiye'de derin yankı uyandıran Uğur Mumcu ve Adnan Kahveci suikastları yapılmış, Bingöl karayolunda 24 Mayıs 1993 PKK pususunda yolları kesilen 33 silahsız er öldürülmüş, hemen ardından Alevi-Sünni çatışmasına sahne olan Sivas Katliamı yaşanmış, yine aynı yıl PKK saldırısında 33 sivilin katledildiği Başbağlar Katliamı yaşanmış, Tuğgeneral Bahtiyar Aydın'ın Lice'de uzun menzilli tüfekle vurulması olayları ardı ardına gerçekleşti.[6]
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2021.
- ^ Ergün Aksoy (15 Ekim 2010). "Özal'ın adayı Bitlis Paşaydı". Sabah. 21 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2012.
- ^ "Eşref Bitlis'ten Özal'a son mektup". NTV.com.tr. 4 Ekim 2010. 25 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2016.
- ^ "Azrail'in pençesinde 9 saat". Hürriyet. 23 Mart 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Ertuğrul Özkök (19 Ağustos 2009). "Bir dönemin perde arkası trafiği". Hürriyet. 21 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2009.
- ^ Oral Çalışlar (26 Ocak 2015). "Eşref Bitlis'i şehit ettiler": Kimler?". Radikal. 24 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2016.
Askerî görevi | ||
---|---|---|
Önce gelen: Burhanettin Bigalı | Jandarma Genel Komutanı 20 Ağustos 1990 - 17 Şubat 1993 | Sonra gelen: Aydın İlter |
Önce gelen: Ecmel Kutay | Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı 1988-1990 | Sonra gelen: Fikret Özden Boztepe |