Túrin Turambar
Túrin Turambar | |
---|---|
J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde karakter ![]() | |
Unvanı/Diğer adı | Turambar, Neithan, Agarwaen, Gorthol, Mormegil, Adanedhel, Glaurung'un Felaketi, Ormanların Yabanisi |
İsminin anlamı | Anlamı bilinmiyor. "Túrin" ismi, Hador halkının konuştuğu dilde türetilmiş bir isim. |
Irkı | İnsan |
Silahı | Anglachel (kara elf Eol'un yapımı bir kılıç) |
Doğum tarihi | G.Y. 464, Dor-lómin, Hithlum |
Ölüm tarihi | G.Y. 499 (35 yaşında), Cabed-en-Aras (intihar) |
Túrin Turambar J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde bir karakter.[1] İlk kez Silmarillion kitabında değinilen Túrin, Húrin'in Çocukları kitabının da ana karakteri ve trajik kahramanı (veya antikahramanı) olmuştur.[2] Túrin, Orta Dünya'nın İlk Çağında, ailesi Karanlıklar Efendisi Morgoth tarafından lanetlenmiş bir insandır. Túrin, lanetin etkilerine boşuna karşı gelmeye çalışırken kendisine, kız kardeşi Niënor'a ve tüm Beleriand'a yıkım getirmiştir.
Hador Hanesi'ne bağlıdır.[1] Túrin, Gondolin Kralı Turgon'nun dostu ve ölümlü insanların gelmiş geçmiş en kuvvetli savaşçısı olan Thalion Húrin'in oğludur. Annesi ise Eledhwen Morwen'dir. Tulkas'ın gücünü miras aldığı rivayet edilir.
Hayatı
Dor-lómin dönemi
Túrin, Dor-lómin'de Bëor Hanesi'nden Morwen'in ve Hador Hanesi'nin beyi Húrin Thalion'un oğlu olarak, Beren'in Neldoreth Ormanı'nda Luthien Tinuviel'e rastladığı yıl doğdu. Túrin'in kendisinden küçük, çok sevdiği Urwen adında bir kız kardeşi vardı. Urwen'in hep gülmesinden dolayı ona Lalaith ("kahkaha") diyorlardı. Túrin yaşına göre çok zeki bir çocuktu ve ailenin hizmetkarı olan topal Labadal ile çok iyi anlaşıyordu. Fakat Dor-lómin'de veba baş gösterdi ve Lalaith hastalanıp öldü.
O vakitlerde Angband Kuşatması kırılmış fakat Dor-lómin hala Húrin tarafından Karanlıklar Efendisi Morgoth'un güçlerine karşı savunuluyordu. Morwen, Dor-lómin'in düşmesinden korkuyordu ve bu yüzden Túrin'i Doriath'a gönderme fikrini Húrin'e açtı. Morwen, Beren'in akrabası olması sebebiyle Túrin'in Doriath'a kabul edilebileceğini düşünüyordu. Fakat Morwen'in korktuğu önce gerçekleşti ve Túrin sekiz yaşındayken Sayısız Gözyaşı Savaşı Nirnaeth Arnoediad sonrasında Dor-lómin düştü; Húrin ise esir alındı ve Angband'a götürülüp Morgoth tarafından lanetlendi.
Morgoth'un gönderdiği Doğulu ordusu, Hithlum'u işgal edip yaşlıları yağmalamaya, kadın ve çocukları taciz etmeye başladı. Morwen, Doğuluların onu öldürmesi veya köle yapmasından korktuğu için Túrin'i saklıyordu. Doğulular, Dor-Lómin'in Hanımı olduğundan ve özel güçlere sahip olduğunu düşündüklerinden dolayı Morwen'den çekinseler de Morwen, Túrin için endişelendi ve oğlunu gizlice Elf ülkesi Doriath'a gönderdi; kendisi ise hamile olduğu için Dor-lómin'de kaldı. Gitmesinden kısa bir süre sonra Túrin'in ikinci kız kardeşi Niënor doğdu.
Doriath dönemi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Turin_Turambar_locations_in_Beleriand.svg/442px-Turin_Turambar_locations_in_Beleriand.svg.png)
Túrin, büyülü Melian Kuşağı ile korunan Doriath ülkesine geldiğinde sınır muhafızı Beleg tarafından Menegroth şehrine götürüldü ve orada Kral Thingol, kahraman Húrin'in anısına onu bağrına basıp evlatlık aldı.[3] Túrin Doriath'ta 9 yıl boyunca mutlu bir hayat sürdü ve bu sürede elf kızı Nellas, Kraliçe Melian'ın isteği üzerine Túrin'e göz kulak olup ona elf ilminden birçok şey öğretiyordu.
Túrin, hünerleri sayesinde itibar görmeye başladı; Beleg de ona savaş sanatını öğretiyordu. Öncesinde Hithlum'dan gelen haberciler Morwen ve Niënor'dan güzel haberler getiriyorlardı. Fakat Dor-lómin'e ulaşım kesilip annesi ve kardeşinden daha fazla haber alamayınca Túrin korkuya kapıldı ve yüreğinde ümitsizlikle Thingol'ün karşısına çıkıp zırh ve kılıç istedi. Morgoth'un güçleriyle savaşıp akrabalarının çektiği acıların intikamını almak istiyordu. Böylece Thingol'ün de izniyle Doriath'ın kuzey sınırlarında Beleg'le beraber orklarla savaşmaya gitti. Túrin'in ana silahı kılıçtı ve başında annesinin habercilerle gönderdiği Dor-lómin'in Ejder Miğfer'ini takıyordu; bu halde adı orklar arasında korkuyla anılır oldu.[4]
Üç yıl sonra Túrin, Doriath'a geri döndü fakat üstü başı kirlenmiş ve bitkin düşmüştü. Bunun üzerine bir toplantıda Kralın danışmanlarından Saeros, Túrin'in karşısına oturarak ona sataştı: "Eğer Hithlum'un erkekleri böylesine yabani ve korkunç ise kadınları nasıldır acaba? Saçlarından başka bir şeyle örtünmeksizin geyikler gibi koşturuyorlar mı ortalıkta?"[4] . Bu sözlerin üzerine Túrin bir içki kadehini alıp Saeros'a fırlattı ve ardından oradan ayrıldı. Ertesi sabah Túrin, sınırdaki savaşa dönmek için Doriath'tan ayrılırken Saeros yolunu keserek ona saldırdı fakat Túrin onu alt etti. Saeros, dehşetle Túrin'den kaçarken su akan dar bir geçide düştü ve vücudu kayaya çarparak parçalandı. Fakat aralarında Mablung'un da bulunduğu olaya tanık olan birkaç kişi, onu Túrin'in öldürdüğünü sandılar. Mablung, Túrin'e Kralın hükmünü dinlemek üzere Menegroth'a dönmesini söyledi. Túrin ise hapis düşmekten korkarak Doriath'tan kaçtı. Thingol'ün meclisinde ise tüm deliller Túrin'in suçlu olduğunu gösteriyordu ama Nellas'ın tanıklık etmesiyle Saeros'un ona ilk saldırdığı öğrenildi ve Thingol, Túrin'i affetti. Beleg ise Thingol'den müsaade alarak Túrin'i aramaya çıktı.
Amon Rûdh dönemi
Túrin, Doriath'tan kaçtıktan sonra Brethil Ormanı'nın güneyinde bir haydut çetesine karıştı ve Gaurwaith isimli bu çetenin reisini kazara öldürdükten sonra çetenin yeni lideri oldu.[5] Beleg, yabanda onlarla karşılaştı ve Túrin'e Doriath'a dönmeyi teklif etti fakat Túrin bunu kabul etmedi. Sonrasında Túrin'in çetesi bodur-cüce Mîm'i yakaladı. Cüce Mîm, hayatını kurtarmak için Amon Rûdh tepesindeki evini haydutlara açtı. Sonraki kış Beleg, Ejderha Miğferi ile birlikte Túrin'e döndü. Bundan sonra "İki Kumandan"ın yönetimi altında Amon Rûdh'un çevresindeki bölge, Yay ve Miğfer Diyarı diye anılır oldu ve Batı Beleriand'ın büyük bir bölümü bir süreliğine kötülükten arındı. Fakat Ejderha Miğferi, Túrin'in kimliğini ele verdi ve Morgoth, Amon Rûdh'a saldırdı. Orklar cüce Mím'i yakaladı ve Mím, hayatını kurtarmak için orklara çetenin yerini verdi. Túrin tutsak düşüp tüm adamları öldürüldü fakat Beleg kaçmayı başardı.[6] Beleg, orkları Taur-nu-Fuin Ormanı boyunca takip etti ve orada Angband'dan kaçmış bir köle olan Gwindor'la karşılaştı. İkisi beraber Túrin'i Anfauglith düzlüğünde kurtardılar. Beleg, o sırada uyuyan Túrin'in bağlarını keserken kara kılıcı Anglachel elinden kaydı ve Túrin'in ayağını yaraladı. Túrin aniden uyandı ve karanlıkta Beleg'i düşman zannederek kılıcını aldı ve dostunu oracıkta katletti. Gwindor, kederinden mahvolmuş ve sersemlemiş Túrin'i, İvrin Pınarları'na götürdü ve Túrin orada nihayet kendine geldi.[7]
Nargothrond dönemi
Sonra Gwindor, Túrin'i bir zamanlar yaşadığı ve beylerinden biri olduğu gizli Nargothrond şehrine götürdü. Beleg'in kılıcı Anglachel'i Túrin'e verdi ve Túrin, kılıcı yeniden dövdürüp ona Gurthang, yani "Ölüm Demiri" adını verdi. Túrin kimliğini gizli tuttu ve Mormegil ya da Nargothrond'un Kara Kılıcı diye bilinir oldu.[8] Gwindor ise sevgilisi, Kral Orodreth'in kızı Finduilas'a kavuştu fakat Finduilas istemeden Túrin'e aşık oldu; Túrin ise bunun farkında değildi. Túrin, becerileri sayesinde Kral Orodreth'in baş danışmanı oldu. Túrin, Nargothrond tarzı vur-kaç savaş taktiklerini eleştirmeye ve orklara karşı açık meydan savaşını savunmaya başladı. Elfleri gizlilikten vazgeçmeye ve Nargothrond Kapıları önünde büyük bir köprünün inşasına ikna etti. Túrin öyle gururlu ve kibirli bir hale geldi ki, Denizlerin Efendisi Vala Ulmo'nun gizliliğe geri dönmelerini ve köprüyü yıkmalarını söyleyen uyarısına bile aldırış etmez oldu.
Beş yıl sonra Morgoth, büyük bir ork ordusunu başlarında ejderha Glaurung ile Nargothrond'a gönderdi. Túrin, Orodreth'i açık meydanda savaşmaya ikna etti. Sonrasında gerçekleşen Tumhalad Savaşı'nda Nargothrond kuvvetleri yok edildi ve Orodreth öldürüldü; Morgoth'un ordusu ise Túrin'in köprüsü sayesinde gizli şehrin yerini çıkarıp Narog Nehrinden geçebildi. Túrin, Glaurung ile savaştı fakat Gwindor'un ölümcül yaralar aldığını görünce onu taşımak için savaşı bıraktı. Ölmeden önce Gwindor, Túrin'e Finduilas'ı kurtarması gerektiğini söyledi; çünkü yalnızca o Túrin'i kaderinden kurtarabilirdi. Túrin, tutsakları kurtarmaya çalışırken Glaurung'un gözlerine baktı ve ejderhanın korkunç büyüsüne kapıldı. Finduilas orklar tarafından götürülürken ona seslenmesine rağmen Túrin taşa dönmüşcesine kıpırdamadı. Ejderha, Túrin'i, Morwen ve Niënor'un Dor-lómin'de köle olarak sefalet içinde yaşadığına inandırdı ve Túrin, Finduilas'ı terk ederek ailesini aramaya koyuldu. Dor-lómin'e vardığında ise Morwen'in Nargothrond'un düşüşünden önce Doriath'a gitmiş olduğunu öğrendi ve öfkeyle etrafındaki herkesi öldürdü.[9]
Brethil dönemi
Túrin, bundan sonra Finduilas'ı aramaya koyuldu ve Brethil Ormanı'na vardı fakat geç kalmıştı: ormancılar, Brethil halkı Nargothrond tutsaklarını kurtarmaya çalışırken Finduilas'ın orklar tarafından öldürüldüğünü söylediler. Túrin, onun mezarı başında kederden yıkıldı ve ormancılar onu ormandaki Ephel Brandir köyüne götürdüler. Túrin, orada hayatına yeniden başladı ve artık kaderini yendiğini düşünerek Turambar ("Kaderin Efendisi") adını aldı; soyunu reddederek lanetini yenmeyi umuyordu. Orada yaşayan Haleth Halkını Topal Brandir yönetiyordu ve Brandir, halkını gizlilikte korumaktan yanaydı. Turambar ise kısa sürede güç kazandı ve orklarla savaşmak için birlikler toplamaya başladı. Gurthang'ı kullanmayı bırakmıştı ve bir mızrak ve yay ile savaşıyordu.
Morwen ve Niënor, Nargothrond'un yıkımının haberini aldıklarında düşünmeden Túrin'i aramaya çıktılar. Artık Nargothrond'un harabelerinde yaşayan Glaurung, bir sis oluşturmak için nehre indi ve Morwen bu siste yolunu kaybetti. Niënor ise ejderhayla karşılaştı ve onun korkunç büyüsüne kapılarak tüm geçmişini unuttu. Sonrasında Brethil'e kaçtı. Turambar onu Finduilas'ın mezarında buldu; çıplaktı, konuşamıyordu ve hiçbir şeyi hatırlamıyordu. Turambar ona Níniel ("Gözyaşı kızı") adını verdi ve onu Ephel Brandir'e götürdü. Orada Brandir Níniel'i iyileştirdi ve [10] ona aşık oldu; fakat Níniel ve Turambar birbirlerine aşıktılar ve Brandir'in itirazlarına rağmen evlendiler.[10] Sonraki yıl Níniel hamile kaldı ve Glaurung Brethil'e saldırdı.
Bunun üzerine Túrin, yanında iki kişiyle ejderhanın karşısına çıkmaya karar verdi fakat sadece o Glaurung'a ulaşabildi. Bir dere yatağında pusuya yattı ve ejderha geldiğinde onun yumuşak karnını Gurthang ile yararak ejdere ölümcül bir yara açtı. Fakat Túrin de Glaurung'un kanıyla zehirlendi ve bayıldı. Níniel, Túrin'in peşinden gelip de bu manzarayla karşılaşınca ağlamaya başladı. O an ejderha son sözleriyle Níniel'in üzerindeki büyüsünü bozdu; Níniel kim olduğunu hatırladı ve yerde yatan adamın aslında ağabeyi Túrin olduğunu anladı. Niënor, dehşet içinde kendisini dere yatağındaki kayalıklara atarak intihar etti.
O ana sadece Brethil halkından Brandir tanık oldu, ejderhanın söylediklerini de duymuştu. Túrin kendine geldiğinde Brandir ona olanları anlattı ve sinirden kendini kaybeden Túrin, ona inanmayıp adamı oracıkta katletti. Anlatılanların imkânsız olduğunu düşünüyordu, annesi ve kardeşinin Doriath'ta olduğunu duymuştu. Túrin, delilik içinde Finduilas'ın mezarına koştu. Orada Doriath'tan gelen elf Mablung ile karşılaştı ve Mablung, Brandir'in sözlerini doğruladı.
Ölümü
Túrin, ejderhanın leşinin olduğu yere giderek kılıcının kabzasını yere dayadı ve kendisini kılıcın üzerine bırakarak intihar etti. Elfler ve insanlar, Túrin için bir höyük hazırladılar ve onu parçalanmış kılıcıyla birlikte gömdüler. Höyüğün üzerine ise büyük bir taş yerleştirip Doriath rünleriyle üzerine şunları kazıdılar:
TÚRIN TURAMBAR DAGNIR GLAURUNGA
NÍNIEL NIËNOR
(Túrin, Kaderin Efendisi, Glaurung'un Katili
Niënor Níniel)
Ama Niënor'un bedeni orada değildi ve Teiglin'in soğuk sularının onu nereye götürdüğü asla öğrenilemedi.
Nihai Akıbeti
Dünyanın Sonu'nda gerçekleşecek Son Savaş Dagor Dagorath'ta Túrin'in yeniden hayat bulacağı ve Morgoth'u kara kılıcıyla öldürerek Húrin'in çocuklarının ve tüm insanlığın öcünü alacağı söylenir.
Ebeveyninin ölümleri
Daha sonra Morgoth, kötülük dolu planlarına uygun olarak Húrin tutsaklıktan salıverdi. Nihayet Brethil'e varan Húrin, oğlu için yapılan höyüğün üzerindeki taşa geldiğinde yalnız olmadığını gördü; karısı Morwen bitkin bir halde taşın gölgesinde diz çökmüş durmaktaydı. Evlatlarının öldüğü yerde sabaha kadar oturdula ve şafak sökerken Morwen çocuklarının peşinden hayata veda etti.
Bir süre sonra, ailesinin yaşadığı trajediye dayanamayan Húrin de kendisini denize atıp intihar etti.
Etimoloji
Túrin adının tam anlamı bilinmiyor. Bu isim, Hador halkının konuştuğu dilden türetilmiş olabilir.
Diğer adları
Túrin hayatı boyunca birçok isim aldı ve kendisine birçok isim verildi; burada kronolojik olarak listelenmiştir:
- Ormanların Yabanisi, ilk defa Saeros tarafından Túrin'e hakaret olarak verildi; Túrin ise sonrasında, kurtardığı Brethil'li insanlar kim olduğunu sorunca kulllandı.[11]
- Neithan, "Haksızlık edilmiş" demektir. Túrin bu ismi haydutlara katıldığında aldı.[5]
- Gorthol, "Korkutucu miğfer" demektir. Túrin bu ismi Dor-Cúarthol'un Beyi olduğunu ilan ettikten sonra Dor-lómin'in Ejder Miğferi anısına aldı.[6]
- Úmarth'ın oğlu Agarwaen, "Kötükaderli'nin oğlu Kanlekeli" demektir. Túrin'in Nargothronda'da kimliğini saklamak için kendisine ve babasına verdiği isimlerdir.[8]
- Adanedhel, "Elf-insan" demektir. Túrin'in Doriath'ta kazandığı soyluluğu tanıyan Nargothrond'lu elfler tarafından verilmiştir.[8]
- Thurin, "Sır" demektir ve Túrin'e, onun gerçek adının Agarwaen olduğuna inanmayan Finduilas tarafından verilmiştir.[8]
- Mormegil, "Kara Kılıç" demektir. Bu isim Túrin'e Nargothrond'da, siyah kılıcı Gurthang'a referans olarak verildi.[8]
- Turambar, "Kaderin Efendisi" demektir. Túrin bu ismi Brethil'de yaşarken, Morgoth'un lanetinden nihayet kurtulduğunu düşünerek aldı.[11]
- Dagnir Glaurunga, "Glaurung'un Felaketi" demektir. Túrin'e ejderha Glaurung'u öldürdükten sonra verildi. Kadersizlik Taşı'na Doriath rünleriyle kazınmıştır.[12]
Túrin ve Nienor'un soyağacı
Bëor | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Baran | Marach | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Boron | Haldad | Malach | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Boromir | Haldar | Magor | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bregor | Haldan | Hathol | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Bregolas | Halmir | Hador | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Belegund | Baragund | Hareth | Galdor | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Rían | Morwen | Húrin | Huor | Rían | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Túrin Turambar | Urwen Lalaith | Nienor Níniel | Tuor Eladar | Idril Celebrindal | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Elwing | Eärendil | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Elros | Elrond | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kaynakça
- ^ a b Kocher, Paul H. (1980). A reader's guide to The Silmarillion. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-28950-5.
- ^ Bates, Brian (2002). The real Middle-Earth: magic and mystery in the Dark Ages. Londra: Sidgwick & Jackson. ISBN 0-283-07353-5.
- ^ J.R.R. Tolkien. "Turambar Túrin'e Dair". Silmarillion.
- ^ a b J.R.R. Tolkien. "Túrin Doriath'ta". Húrin'in Çocukları.
- ^ a b J.R.R. Tolkien. "Túrin Haydutlar Arasında". Húrin'in Çocukları.
- ^ a b J.R.R. Tolkien. "Yay ve Miğfer Diyarı". Húrin'in Çocukları.
- ^ J.R.R. Tolkien. "Beleg'in Ölümü". Húrin'in Çocukları.
- ^ a b c d e J.R.R. Tolkien. "Túrin Nargothrond'da". Húrin'in Çocukları.
- ^ J.R.R. Tolkien. "Túrin'in Dor-lómin'e Dönüşü". Húrin'in Çocukları.
- ^ a b J.R.R. Tolkien. "Niënor Brethil'de". Húrin'in Çocukları.
- ^ a b J.R.R. Tolkien. "Túrin'in Brethil'e Gelişi". Húrin'in Çocukları.
- ^ J.R.R. Tolkien. "Túrin'in Ölümü". Húrin'in Çocukları.
Dış bağlantılar
- Túrin Turambar, hayatı ve bahsedildiği hikâyeler üzerine inceleme (İngilizce)17 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.