Usame bin Ladin'in düşünce yapısı
Usame bin Ladin, İslamcı örgüt el-Kaide'nin kurucuları arasında yer alan ve örgütün kuruluşundan kendi ölümüne kadar liderliğini üstlenen isimdi. 1996 ve 1998'de olmak üzere iki kez fetva yayınlayan bin Ladin, bu fetvalarda Müslümanların İsrail'i veya İslam ülkelerinde bulunan Batılı askerî güçleri destekleyen ülkelere karşı savaşmasını, bunların düşmanları olduklarını ve belirtmişti. Hedefi, Batılı ülkelerin askerî güçlerinin Orta Doğu'dan çekilmesini ve İsrail'e dışarıdan gelen destekleri sona erdirerek Filistinliler üzerindeki baskıyı kaldırmaktı.[1][2]
Bin Ladin'in ideolojik görüşlerinin oluşmasında İbn Teymiye, İbn Kayyim el-Cevziyye ve Seyyid Kutub'un etkisi olduğuna dair kaynaklar bulunmaktadır. Bazı kaynaklar Muhammed bin Abdülvahhab tarafından oluşturulan Vahhabiliği benimsediğini öne sürerken buna karşı çıkan kaynaklar da bulunur.[3]
Şeriat
İslamcılığın uç bir şeklini benimseyen bin Ladin, Allah'ın kanunları olarak tanımlanan şeriat kanunlarının uygulanmasıyla birlikte İslam dünyasında her şeyin yoluna gireceğin savunmaktaydı.[4] Bin Ladin'e göre dünyadaki tek İslam ülkesi, liderliğini Muhammed Ömer'in yaptığı Taliban tarafından, 2001'deki rejim değişikliğine dek yönetilen Afganistan'dı.[5]
Vahhabilikle olan düşünce farklılıkları
Bin Ladin'in Vahhabiliği benimsemiş olduğu konusu tartışmalıdır. Bazı kaynaklara göre kendisinin düşünce yapısı ve inandığı şeyler Vahhabiliğin temelleriyle farklılık gösterir. Vahhabiliğe göre yalnızca siyasi liderler cihat çağrısında bulunabilirken bin Ladin kendisinin de bu çağrıyı yapabileceğini savunmuş ya yapmıştır. Önde gelen Vahhabi din adamları Suudi kraliyet ailesini istisnasız bir şekilde destekler ve onlara itaat ederken bin Ladin, kraliyet ailesine karşı açıklamalarda bulunmuş ve mücadeleye girişmiştir. Vahhabilik, dinleriyle çelişen herhangi bir uygulamada bulunmadığı sürece hükümdarlara karşı olmayı yasaklamaktadır.[6] Diğer taraftan bazı kaynaklar,[7] bin Ladin'in Amerika Birleşik Devletleri için kullandığı "çağımızın Hubal'ı" ifadesinden yola çıkarak -ki Allah'a şirk koşmayı temsil eden Hubal taşı, Vahhabiliğe göre en büyük günahlardan biridir- kendisinin Vahhabilik kavramlarını benimsediğini belirtir.[7]
Cihat
Ocak 2004'te yayınladığı mesajında bin Ladin; İslam ülkelerinde, "çevresindeki kişiler, mevki sahipleri, soylular ve tüccarlar tarafından görüşlerine uyulan ve benimsenen ulema" liderliğinde geçici yeraltı yönetim konseylerinin kurulması yönünde çağrıda bulundu. Bu konseyler aracılığıyla kişiler, "çoğunlukla hafif silahlar olmak üzere silahlara, RPG gibi tanksavar roketlere ve tanksavar mayınlarına kolayca erişebilecek" ve "Romalılar" tarafından yapılan "baskınlara" karşı mücadele gösterebileceklerdi.[8]
Bin Ladin; röportajları, ses ve video kayıtları gibi yöntemlerle paylaştığı görüntülerinde Müslümanların karşısında duran Amerika Birleşik Devletleri başta olmak üzere Batılı devletler ile bu devletleri destekleyen bazı İslam ülkelerine cihat çağrılarında bulundu.[9] Cihat sayesinde Batılı ülkelern askerî güçleri ile İsrail'in Orta Doğu'dan çekilmesini hedeflemekteydi. Diğer yandan Ekim 2002 tarihli mektubunda Amerikan halkına "zina, eşcinsellik, uyuşturucu madde kullanımı, kumar ve tefecilik gibi ahlak dışı faaliyetleri gerçekleştirmemeleri" çağrısında bulunmuştu.[10][11]
Ülkelere karşı olan tavırları
Doğu Timor
Kasım 2001'de yaptığı açıklamada Birleşmiş Milletler ve Avustralya "Haçlı" güçlerini, nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan Endonezya'dan ayrılarak bağımsızlığını kazanan ve nüfusunun çoğu Katolik olan Doğu Timor'un bu mücadelesini korumakla eleştirdi.[12]
Hindistan
Bin Ladin'in ifadesine göre Hindistan, İslam dünyasına karşı oluşturulan "Haçlı-Siyonist-Hindu" birliğinin bir parçasıydı.[13]
Kaynakça
- ^ "BIN LADEN'S FATWA". 25 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2016.
- ^ "Online NewsHour: Al Qaeda's 1998 Fatwa". PBS. 1 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2006.
- ^ DeLong-Bas, Natana (2007). Wahhabi Islam. Londra: I. B. Tauris. ss. 266, 273, 279.
- ^ Lawrence Wright (2006). The Looming Tower: Al-Qaeda and the Road to 9/11. Knopf. ss. 246. ISBN 0-375-41486-X.
- ^ Osama Bin Laden, Bruce Lawrence (2005). Messages to the World: The Statements of Osama bin Laden. Verso. ss. 143. ISBN 1-84467-045-7.
- ^ Commins, David (2006). The Wahhabi Mission and Saudi Arabia. I. B. Tauris. ss. 185, 190. ISBN 1-84511-080-3.
- ^ a b Gold, Dore (2003). Hatred's Kingdom (First bas.). Washington, DC: Regnery Publishing. s. 12.
- ^ Osama Bin Laden, Bruce Lawrence (2005). Messages to the World: The Statements of Osama bin Laden. Verso. ss. 230. ISBN 1-84467-045-7.
- ^ Messages to the World, (2005), p.xix, xx, editor Bruce Lawrence
- ^ Oct. 6, 2002. Appeared in Al-Qala'a website and then the London Observer Nov. 24, 2002.
- ^ Osama Bin Laden, Bruce Lawrence (2005). Messages to the World: The Statements of Osama bin Laden. Verso. ss. 166. ISBN 1-84467-045-7.
- ^ "Bin Laden rails against Crusaders and UN". BBC News. 3 Kasım 2001. 16 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2016.
- ^ Terrorism in India and the Global Jihad 11 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Brookings Institution, November 30, 2008
Dış bağlantılar
Vikipedi'nin kardeş projelerinden Usame bin Ladin'in düşünce yapısı hakkında daha fazla bilgi edinin | |
![]() | Vikisöz'de alıntılar |
![]() | Vikikaynak'ta belgeler |
- In The Words of Osama Bin Laden - slideshow by Life magazine