Julian Pałka
Data i miejsce urodzenia | 20 stycznia 1923 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 20 czerwca 2002 | ||
Narodowość | polska | ||
Alma Mater | |||
Dziedzina sztuki | grafika, plakat | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Barykadawrzesnia04.jpg/220px-Barykadawrzesnia04.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Barykadawrzesnia01.jpg/220px-Barykadawrzesnia01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Barykadawrzesnia05.jpg/220px-Barykadawrzesnia05.jpg)
Julian Pałka (ur. 20 stycznia 1923 w Poznaniu, zm. 20 czerwca 2002 w Warszawie) – polski artysta grafik, współtwórca polskiej szkoły plakatu.
Życiorys
Studiował w latach 1945–1951 w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie na wydziale grafiki u Józefa Mroszczaka i na wydziale malarstwa u Jana Cybisa[1]. Uzyskał dyplom w roku 1952. Od roku 1953 zajmował się pracą pedagogiczną na macierzystej uczelni, gdzie przez trzy kadencje sprawował godność rektora (1972–1980)[2][3].
Zadebiutował artystycznie w 1950. Specjalizował się w grafice użytkowej. Był jednym z najzdolniejszych twórców polskiej szkoły plakatu[2]. Plakaty projektował w latach 1950–1972 przede wszystkim dla Centrali Wynajmu Filmów i Wydawnictwa Artystyczno-Graficznego, autor ponad 100 plakatów głównie imprezowych, filmowych (co najmniej 53 plakaty w latach 1951–1971) oraz teatralnych i operowych, także wystawowych, muzealnych, politycznych i społecznych[1]. Stworzył m.in. plakaty do filmów: Hamlet (1950), Ziemia drży (1951), Komedianci (1953), Rzym godzina 11 (1955), W 80 dni dookoła świata (1962), Dziennik panny służącej (1965), Faraon (1965) i Perła w koronie (1971).
Zajmował się też architekturą pawilonów wystawowych oraz projektowaniem pomników. Do najbardziej znanych należy Pomnik Barykada Września (1979) na warszawskiej Ochocie[2].
Od 1956 roku należał do Alliance Graphique Internationale[4].
Zmarł w Warszawie, pochowany 27 czerwca 2002 na cmentarzu w Pyrach[5].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (pośmiertnie, 2002)[6]
- Medal 40-lecia Polski Ludowej[7]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955)[8]
Nagrody
- 1954 – nagroda zespołowa za pawilon polski na Międzynarodowych Targach w Damaszku
- 1955 – II nagroda na Ogólnopolskiej Wystawie Ilustracji, Plakatu i Drobnych Form
- 1955 – wyróżnienie Podkomitetu Literatury i Sztuki Nagrody Państwowej za twórczość w dziedzinie plakatu, a w szczególności za plakaty: Kongres pokoju w Helsinkach i Rzym godzina 11[9]
- I nagroda za plakat z okazji Światowego Kongresu Pokoju, Helsinki
- 1959 – I nagroda na Międzynarodowym Konkursie na Pomnik Oświęcim-Brzezinka
- Brązowy Medal na Międzynarodowych Targach Książki, Lipsk
- 1967 – Złoty Medal na II Ogólnopolskim Biennale Plakatu, Katowice
- 1968 – Złoty Medal na II Międzynarodowym Biennale Plakatu, Warszawa
- 22 lipca 1973 – Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia m.in. za widowisko poświęcone 50-leciu ZSRR[10]
Przypisy
- ↑ a b Pałka Julian [online], Poliart Beata Kalke [dostęp 2023-12-07] (pol.).
- ↑ a b c JoannaJ. Chrzanowska-Pieńkos JoannaJ., AndrzejA. Pieńkos AndrzejA., Leksykon sztuki polskiej XX wieku. Sztuki plastyczne, Poznań: Wyd. Kurpisz, 1996, s. 156, ISBN 83-86600-48-9 (pol.).
- ↑ Poczet Rektorów [online], Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie [dostęp 2021-12-06] (pol.).
- ↑ Julian Pałka, [w:] Twórcy [online], Culture.pl [dostęp 2024-03-22] .
- ↑ Zmarł Julian Pałka [online], wyborcza.pl [dostęp 2023-12-07] .
- ↑ Julian Pałka | Życie i twórczość | Artysta [online], Culture.pl [dostęp 2023-12-07] (pol.).
- ↑ Uznanie dla twórców kultury, „Trybuna Robotnicza” (170), 19 lipca 1984, s. 1–2 [dostęp 2021-12-07] (pol.).
- ↑ M.P. z 1955 r. nr 101, poz. 1400 - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 - na wniosek Ministra Kultury i Sztuki.
- ↑ Nagrody Państwowe za osiągnięcia w dziedzinie nauki, postępu technicznego, literatury i sztuki. „Życie Warszawy”. Rok XII, Nr 173 (3656), s. 5, 22 lipca 1955. Warszawa: Instytut Prasy „Czytelnik”. [dostęp 2024-07-04].
- ↑ Dziennik Polski, rok XXIX, nr 172 (9145), s. 2.
Linki zwenętrzne
- Julian Pałka, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (osoby) [dostęp 2021-12-07] .
- Galeria plakatów Juliana Pałki
- Julian Pałka w galerii plakatu filmowego Filmoteki Narodowej „Gapla”
- Plakaty artysty w Invaluable
- p
- d
- e
Rektorzy (dyrektorzy) Szkoły Sztuk Pięknych |
|
---|---|
Rektorzy Akademii Sztuk Pięknych |
|
- PWN: 3953662
- ETP: 38372