Zygmunt Golian
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 9 lipca 1824 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 21 lutego 1885 | ||
Wyznanie | katolicyzm | ||
Kościół | |||
Inkardynacja | dominikanie | ||
Diakonat | 3 czerwca 1849 | ||
Prezbiterat | 26 grudnia 1849 | ||
|
Zygmunt Golian (ur. 9 lipca 1824 w Krakowie[1][a], zm. 21 lutego 1885 w Wieliczce) – ksiądz katolicki, dominikanin, kaznodzieja, publicysta, ultramontanin.
Życiorys
Urodził się 9 lipca 1824 w Krakowie[1][a] w rodzinie Pawła Walerego, który był z zawodu chirurgiem i brał udział w wojnach napoleońskich i powstaniu listopadowym, i jego żony Kunegundy z d. Pruchnickiej. Miał liczne rodzeństwo spośród którego wieku dojrzałego dożyło dwóch braci: Paweł Ksawery (ur. 1826) i Aleksander Walery (ur. 1815) oraz dwie siostry: Ludmiłę Teklę (ur. 1828) i Wandę[1] . Przez dwa lata terminował w zakładzie złotniczym i przez kolejne trzy lata uczył się w Instytucie Technicznym. W 1840[1] rozpoczął naukę w gimnazjum, a w 1844[1] wstąpił do seminarium, które wówczas było prowadzone przez misjonarzy i mieściło się na Stradomiu[1] . 26 grudnia 1849 przyjął święcenia kapłańskie z rąk bp Ludwika Łętowskiego i został wikarym w kościele św. Floriana na Kleparzu.
W 1850[1] rozpoczął studia na uniwersytecie w Lowanium, a następnie, po krótkiej przerwie, w Rzymie na uniwersytecie Sapienza (1852-1853)[1] ). Po powrocie został wikarym w parafii Wszystkich Świętych oraz kaznodzieją i spowiednikiem katedry na Wawelu. 1[1] marca 1858 wstąpił do zakonu dominikanów i po rocznej próbie 24 kwietnia 1859 powrócił jako wikariusz i spowiednik na Wawel.
W latach 1862–67 był, na zaproszenie abp Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, wykładowcą dogmatyki w warszawskiej Akademii Duchownej, następnie był administratorem parafii św. Floriana w Krakowie, a następnie parafii Mariackiej oraz wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim. W czasie pobytu w Warszawie na prośbę abp Felińskiego głosił głośne kazania o wymowie jednoznacznie antyspiskowej i antypowstańczej, co często spotykało się ze sprzeciwem radykałów i spiskowców. Popierał politykę Aleksandra Wielopolskiego i przestrzegał przed konsekwencjami powstania. Od lat 50 był spowiednikiem i kierownikiem duchowym Ewy Karoliny z Sułkowskich Potockiej (później pod imieniem Marii Teresy) i głównym inicjatorem powstania polskiej gałęzi Zgromadzenia Sióstr Matki Bożej Miłosierdzia oraz ich wieloletnim opiekunem duchowym[potrzebny przypis].
W latach 1881–1885 pełnił funkcję proboszcza parafii św. Klemensa PM w Wieliczce, gdzie podjął się prac remontowych, mających na celu poprawienie estetyki kościoła[potrzebny przypis]. Spędził tam ostatnie lata życia. Zmarł 21 lutego 1885.
Publikacje
Ksiądz Golian brał czynny udział w dyskusji, na początku lat 60 XIX wieku, o świeckiej władzy papieża i przyszłości państwa kościelnego. Zyskał wtedy miano jednego z czołowych polskich ultramontanów. Napisał między innymi[2]:
- Słowo o prawdziwym zjednoczeniu,
- Nieprzyjaciele sprawy papieskiej w Polsce,
- Baczność katolicy,
- Rozbiór broszury: Papież i Polska,
- Kilka słów o doczesnej władzy Papieża,
- Adres katolików krakowskich i skarżąca go protestacja,
- Moderanci wobec Kościoła, Narodu i dziejowej przeszłości,
- Mowa o patriotyzmie chrześcijańskim
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
- S. Orgelbrand: Encyklopedia Powszechna. T. X. Warszawa: S. Orgelbrandt, 1862, s. 153-154. [dostęp 2021-10-02]. (pol.).
- Ks. Zygmunt Golian - krótki rys życia [online], www.ultramontes.pl [dostęp 2021-10-02] .
- WojciechW. Baliński WojciechW., Kapłan Bożego miłosierdzia: Ksiądz Zygmunt Golian (1824–1885), Ksiegarnia Akademicka Publishing, 2022, DOI: 10.12797/9788381387521, ISBN 978-83-8138-752-1 [dostęp 2023-02-16] .