Kościół św. Klemensa w Wieliczce
![]() | |||||||||||||||||||
kościół parafialny | |||||||||||||||||||
Widok kościoła od strony południowo-zachodniej (z ul. Zamkowej), 2015 | |||||||||||||||||||
Państwo |
| ||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||
Miejscowość | Wieliczka | ||||||||||||||||||
Wyznanie | |||||||||||||||||||
Kościół | |||||||||||||||||||
Parafia | |||||||||||||||||||
Wezwanie | św. Klemensa | ||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Wieliczki ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie powiatu wielickiego ![]() | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie gminy Wieliczka ![]() | |||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||
|
Kościół św. Klemensa Papieża i Męczennika w Wieliczce – kościół parafialny (fara) pod wezwaniem św. Klemensa, papieża, trzeciego następcy po św. Piotrze i pierwszego patrona górników.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Kaplica_Morsztynow.jpg/250px-Kaplica_Morsztynow.jpg)
Pierwsza wzmianka o kościele parafialnym św. Klemensa w Wieliczce znajduje się w bulli Grzegorza IX z 1229 roku. Pierwotny kościół był prawdopodobnie drewniany[1].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cf/Kaplica_Morsztynow_1978.jpg/250px-Kaplica_Morsztynow_1978.jpg)
Kościół murowany został wzniesiony z fundacji mieszczan w latach 1333–1370. W tym stanie przetrwał do roku 1782[2], kiedy to został poważnie uszkodzony przez trzęsienie ziemi. W 1786 roku rozebrano średniowieczną budowlę aż do fundamentów. Pozostały jedynie część murów prezbiterium z przyporami, XVII-wieczna kaplica grobowa Morstinów (Morsztynów), zdobiona stiukami włoskiego artysty Baltazara Fontany z roku 1693 oraz wolnostojąca obok kościoła dzwonnica, ufundowana przez Jana III Sobieskiego po pogromie nad Turkami w XVII wieku. Dzwonnica została zaprojektowana przez włoskiego[3] architekta Marcina Pellegriniego. Jej budowę ukończono w 1699 roku[wymaga weryfikacji?][potrzebny przypis].
Nowy kościół powstał w latach 1804–1806 w stylu baroku józefińskiego na fundamentach starego kościoła. 4 kwietnia 1825 roku był konsekrowany przez biskupa tynieckiego Grzegorza Zieglera. W ciągu kolejnych 200 lat architektura kościoła była kilkakrotnie zmieniana:
- w latach 1881–1885 za proboszcza ks. Zygmunta Goliana
- w latach 1886–1892 za proboszcza ks. Henryka Zaremby: w 1888 roku została przebudowana fasada kościoła według projektu Sławomira Odrzywolskiego
- w 1938 roku podjęto kolejna próbę przebudowy kościoła według projektu krakowskiego architekta Stanisława Filipkiewicza. Zamierzano zmianę osi świątyni (północ-południe) i podniesienie stropów o kilka metrów. II wojna światowa uniemożliwiła realizację tego projektu
- latach 2001–2012 za proboszcza Zbigniewa Gerle; przeprowadzono kompleksowy remont kościoła: dokonano renowacji polichromii, wykonanej przez Józefa Pochwalskiego w 1883 roku, odnowiono elewację kościoła, rozpoczęto systematyczną restaurację elementów wyposażenia kościoła.
- od roku 2022 za proboszcza Wojciecha Olszowskiego: rozpoczęta została wymiana pokrycia dachowego.
W skarbcu i bibliotece kościelnej znajduje się wiele zabytków z XV–XIX wieku, w tym m.in. monstrancja z 1490 roku i grupa rzeźb późnogotyckich.
Kościół znajduje się przy ul.Zamkowej 7.
Zobacz też
- Walenty Faustyn Włodek (prezydent Wieliczki, którego tablica pamiątkowa znajduje się w kościele)
Przypisy
- ↑ Historia kościoła na stronie parafii. [dostęp 2013-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-06-01)].
- ↑ Tablica informacyjna w kruchcie kościoła
- ↑ AndrzejA. Ryszkiewicz AndrzejA., Instytut Sztuki (Polska Akademia Nauk), Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających: malarze, rzeźbiarze, graficy, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1971, s. 6, ISBN 978-83-89101-08-2 [dostęp 2022-12-23], Cytat: "Pellegrini ( Pelegrini , Peligrano ) Marcin , szlachetnie urodzony pan Marcin Peligrano natione Italianus" (pol.), Fragment z wyszukiwarki Google.
Linki zewnętrzne
- Historia parafii [Historia kościoła] [online], Parafia Świętego Klemensa w Wieliczce [dostęp 2022-12-23] (pol.).
- Atrakcje turystyczne Wieliczki
- Wikimapa Kościoła