Cmentarz żydowski w Wielowsi
![]() | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Miejscowość | Wielowieś | ||
Typ cmentarza | wyznaniowy | ||
Wyznanie | judaizm | ||
Stan cmentarza | nieczynny | ||
Powierzchnia cmentarza | 0,3 ha | ||
Położenie na mapie gminy Wielowieś ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu gliwickiego ![]() | |||
![]() | |||
|
Cmentarz żydowski w Wielowsi – kirkut położony ok. 600 m od wsi Wielowsi w kierunku miejscowości Wojska, otoczony polami. Cmentarz ma powierzchnię 0,3 ha. Zachowało się na nim około 200 nagrobków.
Opis
Cmentarz żydowski w Wielowsi został założony pod koniec XVII wieku[1]. Najstarszym nagrobkiem jest macewa Jonatana Blocha, założyciela gminy żydowskiej w Wielowsi[2]. Jego syn Hirsz w 1749 zainicjował prace mające na celu ogrodzenie cmentarza. Według spisu sprzed 1915 najstarszym nagrobkiem na tym kirkucie była już dzisiaj nieistniejąca macewa Jitel, córki Aszyka, która zmarła w 1702[3].
Z ogrodzenia zachowały się do dzisiaj jedynie słupy podtrzymujące bramę.
W obrębie cmentarza znajdują się cztery pomniki przyrody, dęby o imionach Jonatan (założyciel gminy żydowskiej w Wielowsi, Beracha (żona Jonatana), Król Dawid i Król Salomon (od Króla Dawida i Króla Salomona)[4]. Jeszcze do niedawna zarośnięty i zaniedbany cmentarz został oczyszczony i uporządkowany przez miejscowego nauczyciela historii, Grzegorza Kamińskiego, któremu pomagali uczniowie wraz z miejscową ludnością[5].
Galeria
Przypisy
- ↑ Burchard podaje datę powstania cmentarza jako XVIII
- ↑ Burchard podaje, że najstarszy zachowany nagrobek pochodzi z 1782, lecz nie podaje na czyim grobie stoi.
- ↑ zob. serwis kirkuty.xip.pl
- ↑ Górnośląskie Dziedzictwo Pomniki i cmentarze. [dostęp 2007-10-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-10-18)].
- ↑ Archiwum Gazety Wyborczej [online], serwisy.gazeta.pl [dostęp 2017-11-22] (pol.).
Bibliografia
- Przemysław Burchard: Pamiątki i zabytki kultury żydowskiej w Polsce. Warszawa: 1990, s. 193.
Linki zewnętrzne
- Cmentarz żydowski w Wielowsi
- Film dokumentalny o akcji porządkowania cmentarza
- Cmentarz żydowski w Wielowsi na portalu Wirtualny Sztetl
- p
- d
- e