Komenda Rejonu Uzupełnień Kościerzyna
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1919 |
Rozformowanie | 1939 |
Tradycje | |
Rodowód | PKU Kościerzyna[1] |
Działania zbrojne | |
kampania wrześniowa | |
Organizacja | |
Dyslokacja | Kościerzyna |
Podległość | |
Skład | PKU typ IV |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/KRU_DOK_VIII.jpg/240px-KRU_DOK_VIII.jpg)
Komenda Rejonu Uzupełnień Kościerzyna (KRU Kościerzyna) – organ wojskowy właściwy w sprawach uzupełnień Sił Zbrojnych II Rzeczypospolitej i administracji rezerw w powierzonym mu rejonie[2].
Historia komendy
W marcu 1930 roku PKU Kościerzyna była nadal podporządkowana Dowództwu Okręgu Korpusu Nr VIII w Toruniu i administrowała powiatami: kościerskim, kartuskim i morskim[3].
Jesienią 1930 roku została utworzona PKU Gdynia, której podporządkowano powiat morski. W grudniu tego roku komenda posiadała skład osobowy typ IV[4].
1 lipca 1938 roku weszła w życie nowa organizacja służby uzupełnień, zgodnie z którą dotychczasowa PKU Kościerzyna została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Kościerzyna przy czym nazwa ta zaczęła obowiązywać 1 września 1938 roku[5], z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 1938 roku o powszechnym obowiązku wojskowym[6]. Obok wspomnianej ustawy i rozporządzeń wykonawczych do niej, działalność KRU Kościerzyna normowały przepisy służbowe MSWojsk. D.D.O. L. 500/Org. Tjn. Organizacja służby uzupełnień na stopie pokojowej z 13 czerwca 1938 roku. Zgodnie z tymi przepisami komenda rejonu uzupełnień była organem wykonawczym służby uzupełnień[7] .
Komendant rejonu uzupełnień w sprawach dotyczących uzupełnień Sił Zbrojnych i administracji rezerw podlegał bezpośrednio dowódcy Okręgu Korpusu Nr VIII, który był okręgowym organem kierowniczym służby uzupełnień. Rejon uzupełnień obejmował powiat kościerski, natomiast powiat kartuski został włączony do KRU Gdynia[2].
Obsada personalna
Poniżej przedstawiono wykaz oficerów zajmujących stanowisko komendanta Powiatowej Komendy Uzupełnień i komendanta rejonu uzupełnień oraz wykaz osób funkcyjnych (oficerów i urzędników wojskowych) pełniących służbę w PKU i KRU Kościerzyna, z uwzględnieniem najważniejszych zmian organizacyjnych przeprowadzonych w 1926 i 1938 roku.
Komendanci | ||
---|---|---|
Stopień, imię i nazwisko | Okres pełnienia funkcji | Kolejne stanowisko (dalsze losy) |
ppłk piech. Mieczysław Łobodziński | od 12 XI 1919[8] | |
ppłk piech. Kazimierz Chrzczonowicz | 24 III 1921[9][10] – II 1927[11] | stan spoczynku z dniem 30 IV 1927 |
mjr piech. Aleksander Komar | II 1927[12] – IX 1930[13] | komendant PKU Nowogródek |
ppłk piech. Jan Prokop | XI 1930 – III 1934 | dyspozycja dowódcy OK VIII |
mjr piech. Roch Stebnowski | VI 1934[14] – 1939[15] |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1921–1925[16][17] | |||
---|---|---|---|
I referent | urzędnik wojsk. X rangi Wiktor Berger | do VII 1923[18] | OE Wejherowo |
kpt. piech. Paweł Filar | VII 1923[18] – IV 1924[19] | I referent PKU Lubicz | |
kpt. tab. Czesław Sław-Góralik | IV 1924[20] – II 1926 | kierownik I referatu PKU Lubicz | |
II referent | urzędnik wojsk. X rangi Aleksander Pukacz | do XII 1923[21] | OE Kościerzyna |
ppor. piech. / por. kanc. Alojzy Kucharski | od XII 1923[22] | ||
referent inwalidzki | urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Andrzej Machowski | 1923 – II 1926 | referent inwalidzki |
oficer instrukcyjny | por. piech. Jan Klepka | do II 1924 | 66 pp |
por. / kpt. piech. Jan Wandtke[a] | II 1924 – III 1926[23] | 66 pp | |
oficer ewidencyjny na powiat kartuski | urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Michał Mostek | (1923 – 1924) | |
oficer ewidencyjny na powiat kościerski | urzędnik wojsk. X rangi Jan Żarnowski | 7 V[24] – XII 1923[21] | OE Starogard PKU Starogard |
urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Aleksander Pukacz | od XII 1923 | ||
oficer ewidencyjny na powiat pucki | urzędnik wojsk. XI rangi / por. kanc. Stanisław Łania | 7 V 1923[25] – IV 1924[26] | PKU Królewska Huta |
por. piech. Lucjan Berg | od IX 1924[27] | ||
oficer ewidencyjny na powiat wejherowski | urzędnik wojsk. X rangi / por. kanc. Wiktor Berger | od VII 1923 | |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych PKU w latach 1926–1938[28][29][30] | |||
kierownik I referatu administracji rezerw i zastępca komendanta | mjr art. Józef I Kozłowski | II 1926[31] – II 1927[12] | komendant PKU Grudziądz |
kpt. kanc. Romuald Łobarzewski | IV 1928[32] – IX 1930[33] | DOK VIII | |
kpt. kanc. Stanisław VI Dąbrowski | IX 1930[34] – VIII 1931[35] | kierownik I referatu PKU Toruń | |
kpt. piech. Marian Garbiak | VIII 1931[36] – 31 VII 1933[37] | stan spoczynku | |
kpt. piech. Karol Piotr Marks | VIII 1933 – VI 1938 | kierownik I referatu KRU | |
kierownik II referatu poborowego | por. kanc. Aleksander Pukacz | II 1926 – ? | stan spoczynku |
kpt. piech. Aleksander Sturomski[b] | IX 1927[45][46] – 30 IX 1928[47] | stan spoczynku | |
por. piech. Eugeniusz Serwiljan Borg[c] | IX 1930[50] – 15 VII 1932[51] | 65 pp | |
kpt. piech. Władysław Franciszek Leśniak | 1932[52] – VI 1938 | kierownik II referatu KRU | |
referent | por. kanc. Wiktor Berger | II 1926 – ? | stan spoczynku |
por. piech. Eugeniusz Serwiljan Borg | do IX 1930 | kierownik II referatu | |
referent inwalidzki | por. kanc. Andrzej Tomasz Machowski | II 1926 – | |
Obsada pozostałych stanowisk funkcyjnych KRU w latach 1938–1939[15][d] | |||
kierownik I referatu ewidencji | kpt. adm. (piech.) Karol Piotr Marks[e] | 1938 – 1939 | |
kierownik II referatu uzupełnień | kpt. adm. (piech.) Władysław Franciszek Leśniak[f] | 1938 – 1939 |
Uwagi
- ↑ kpt. piech. Jan Wandtke, kawaler Krzyża Walecznych, zginął tragicznie 17 września 1946 w Radzyniu Chełmińskim.
- ↑ Aleksander Władysław Sturomski ur. 26 lutego 1883 we wsi Żydówko, w rodzinie Franciszka. Do Wojska Polskiego został przyjęty z byłej armii niemieckiej. Służył w 61 Pułku Piechoty w Bydgoszczy. Z tego oddziału został odkomenderowany do służby w Batalionach Celnych, a następnie Straży Granicznej[38][39]. Od sierpnia 1921 do kwietnia 1922 dowodził 16 Batalionem Celnym w Nowem nad Wisłą. Od sierpnia 1922 dowodził 19 Batalionem Celnym w Nadwórnej, a od września tego roku 19 Batalionem Straży Granicznej w Ozdamiczach. Po likwidacji Straży Granicznej wrócił do macierzystego pułku[40]. W lutym 1927 został przeniesiony służbowo do PKU Bydgoszcz na okres czterech miesięcy w celu odbycia praktyki poborowej[41]. Był odznaczony Krzyżem Walecznych[42]. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Toruń. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr VIII. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[43]. 25 października 1937 na posiedzeniu Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucono wniosek o przyznaniu mu tego odznaczenia. Mieszkał wówczas we wsi Węgorzyn. 9 września 1940 został osadzony w obozie koncentracyjnym Dachau. 6 lipca 1942 został przeniesiony do obozu Buchenwald. Tam 18 sierpnia 1942 został zgładzony[44] .
- ↑ Eugeniusz Serwiljan Borg ur. 20 kwietnia 1900. 3 sierpnia 1931 sprostowano nazwisko i imiona por. Eugeniusza Borka z „Eugeniusz Bork” na „Eugeniusz Serwiljan Borg ur. 24 kwietnia 1900”[48]. Do mobilizacji 65 pp pełnił służbę na stanowisku oficera administracyjno-materiałowego, a w czasie kampanii wrześniowej 1939 dowodził 8. kompanią strzelecką. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i Srebrnym Krzyżem Zasługi[49].
- ↑ Wykaz zawiera obsadę jednostki według stanu bezpośrednio przed rozpoczęciem mobilizacji pierwszych oddziałów Wojska Polskiego w dniu 23 marca 1939, ale już po przeprowadzeniu ostatnich awansów ogłoszonych z datą 19 marca 1939[53].
- ↑ Kpt. adm. (piech.) Karol Piotr Marks ur. 16 maja 1893 we Lwowie, w rodzinie Antoniego i Reginy z Lewkowiczów. Do Wojska Polskiego został przyjęty z byłej c. k. Obrony Krajowej. W kwietniu 1933 został przydzielony z 86 pp do PKU Kościerzyna w celu odbycia praktyki poborowej[54]. Po przeniesieniu kpt. piech. Mariana Garbiaka w stan spoczynku (31 lipca 1933) objął obowiązki kierownika I referatu administracji rezerw. Był odznaczony Krzyżem Walecznych dwukrotnie, Medalem Niepodległości i Srebrnym Krzyżem Zasługi[55].
- ↑ Kpt. adm. (piech.) Władysław Franciszek Leśniak ur. 3 kwietnia 1891. Był odznaczony Krzyżem Walecznych z trzema okuciami[56].
Przypisy
- ↑ Almanach oficerski 1923/24 ↓, s. 37.
- ↑ a b Dz.U. z 1939 r. nr 20, poz. 131.
- ↑ Dz.U. z 1930 r. nr 31, poz. 270.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. Nr 40 z 23 grudnia 1930 roku, poz. 471.
- ↑ Jarno 2001 ↓, s. 173.
- ↑ Dz.U. z 1938 r. nr 25, poz. 220.
- ↑ Historia WKU Suwałki ↓.
- ↑ Dz. Rozk. MSWojsk. nr 97 z 1919 roku, poz. 4077
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 9 kwietnia 1921 roku, s. 685.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1467.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 5 lutego 1927 roku, s. 38, 44.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 lutego 1927 roku, s. 65.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 20 września 1930 roku, s. 296.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 159.
- ↑ a b Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 850.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 1467, 1553, 1561–1563, 1565, 1571.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 1287, 1336.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 49 z 20 lipca 1923 roku, s. 478.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 3 kwietnia 1924 roku, s. 184.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 3 kwietnia 1924 roku, s. 185.
- ↑ a b Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 703.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 75 z 6 grudnia 1923 roku, s. 701.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 11 marca 1926 roku. Dodatek „Obsada personalna przysposobienia wojskowego”, s. 8.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 31 z 23 maja 1923 roku, s. 289.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 33 z 27 maja 1923 roku, s. 353.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 37 z 12 kwietnia 1924 roku, s. 210.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 93 z 12 września 1924 roku, s. 522.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 17.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 121, 824, 827, od kwietnia praktykę poborową odbywał mjr piech. Ryszard Loreńczuk z 67 pp.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. XII, XIV, 515.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Dodatek do Nr 9 z 4 lutego 1926 roku, s. 4, 17.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 167.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 26.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 24.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 242.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 234.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 20 maja 1933 roku, s. 118.
- ↑ Spis oficerów 1921 ↓, s. 183, 895, tu podano, że urodził się 26 lutego 1883.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 299, 410.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 270, 354.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 18 lutego 1927 roku, s. 58.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 299.
- ↑ Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 328, 1011, tu podano, że urodził się 26 lutego 1893.
- ↑ Straty ↓.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 24 z 26 września 1927 roku, s. 283.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 127, 187, 908, 1095, 1097.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928 roku, s. 237.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 260.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 47, 624.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 28.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 431.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 9 grudnia 1932 roku, s. 417.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. VI.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 11 kwietnia 1933 roku, s. 91.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 291.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 45, 574.
Bibliografia
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2021-01-07].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Rocznik Oficerski rezerw. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 1.6.1921 r.. Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1921.
- Karol Firich, Stanisław Krzysik, Tadeusz Kutrzeba, Stanisław Müller, Józef Wiatr: Almanach oficerski na rok 1923/24 zeszyt 2, dział III. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1923.
- Witold Jarno: Okręg Korpusu Wojska Polskiego nr IV Łódź 1918-1939. Łódź: Wydawnictwo „Ibidem”, 2001. ISBN 83-88679-10-4.
- Jarosław Kowalewski: Historia Wojskowej Komendy Uzupełnień w Suwałkach. Wojskowa Komenda Uzupełnień w Suwałkach. [dostęp 2019-05-18].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”. Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”. [dostęp 2020-05-10]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-11)].
- p
- d
- e