Kaszubski Dywizjon Okrętów Pogranicza
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1948 |
Rozformowanie | 1991 (włączony w skład Straży Granicznej) |
Nazwa wyróżniająca | Kaszubski |
Organizacja | |
Numer | JW 2503, 3180 |
Dyslokacja | Gdańsk |
Formacja | Wojska Ochrony Pogranicza, |
Podległość | 4 Brygada Ochrony Pogranicza |
Skład | Etat Nr 94/3, Nr 098/3, Nr 098/8, |
Kaszubski Dywizjon Okrętów Pogranicza – morski samodzielny pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza, następnie Marynarki Wojennej PRL.
Formowanie i zmiany organizacyjne
W 1948 roku, w składzie 4 Brygady Ochrony Pogranicza, sformowano flotyllę ścigaczy w Gdańsku[1] o etacie 94/3[a].
W 1950 roku flotylla została przeformowana na flotyllę morską Gdańsk o etacie 098/3[b] i włączona w skład 16 Brygady WOP. W 1951 roku powtórnie przeformowana według etatu 098/8, przyjęła nazwę dywizjonu Okrętów Pogranicza Gdańsk. Dywizjonowi nadano numer JW 2503[c]. W następnych latach dywizjon ulegał kolejnym zmianom organizacyjnym[2] .
Wiosną 1958 roku dywizjon został włączony w skład Kaszubskiej Brygady WOP. W 1961 roku dowództwo posiadało kryptonim Perła.
W 1965 przeformowany według etatu 7/59 przyjął nazwę: 31 dywizjon Okrętów Pogranicza. Dywizjonowi nadano nowy numer JW 3180[2] .
W 1967 jako Kaszubski dywizjon OP podporządkowany został Morskiej Brygadzie Okrętów Pogranicza[d].
W 1972 roku dywizjon przekazany został Dowództwu Marynarki Wojennej[e].
W 1991 roku włączony w skład Morskiego Oddziału Straży Granicznej.
Jednostki pływające
W latach 1948–1957 w składzie jednostki znajdował się m.in. kuter patrolowy KP-1 (eks-„Dzierżyński”, eks-„7 Listopada”, eks-ORP „Hel” i eks-ORP „Batory”).
Zmiany w 1957 roku[3]
- 8 marca przyjęto okręt patrolowy OP-201
- 14 marca przyjęto na stan 4 motorówki typu M-14 o numerach (M-55 do 58)
- 11 maja spisano i przekazano na złom jednostkę KP-6
- 14 czerwca przyjęto ze Stoczni Północnej jednostki pływające typu KP, które 9 lipca otrzymały numery KP-112, 113, 114.
- 19 lipca przekazano dla LPŻ jednostkę KP-1
- 16 grudnia przyjęto na stan dywizjonu okręt KP-70
W 1958[4]:
- w pierwszej połowie roku przyjęto ze stoczni: KP 116 do 121
- 15 kwietnia przyjęto motorówki typu M-14 (M-59, 60, 76, 77, 79, 80, 78)
- 29 lipca przekazano dla dywizjonu OP Szczecin K-112 i K 113
- w listopadzie przyjęto: KP-222 i KP-128
W 1959[5]
- 6 kwietnia przekazano dla LPŻ Gdańsk jednostki: KP-21,19,4,2
- 28 kwietnia przekazano dla dywizjonu Szczecin: KP 114,116,117
- 13 lipca na złom DP-3
- 17 września przyjęto na stan OP-205
- 28 września spisano ze stanu jacht WOPISTA (zatonął)
Stan na koniec 1965 roku[6]
- okręty patrolowe:
- kutry patrolowe:
- KP-111 ÷ 117 proj 361S
- KP-118 ÷ 128 proj 361T
- KP-129 ÷ 131 proj. 724
- KP-34
- motorówki i tabor pomocniczy.
Od lipca 1989 do końca 1990 roku w skład Kaszubskiego Dywizjonu Okrętów Pogranicza wchodził ORP „Kaszub”[7].
Dowódcy batalionu
- kmdr. por. Aleksy Szigarow[8](1951-1954)
- kmdr por. Włodzimierz Łazarew (1954-?)
Uwagi
- ↑ Rozkaz MON nr 055 /org. z 20 marca 1948 roku → ASGran., sygn. 2825/1 ↓
- ↑ Rozkaz MBP nr 043/0rg. z 3 czerwca 1950 roku → ASGran., sygn. 2825/1 ↓
- ↑ Rozkaz MBP 043/org z 3 czerwca 1950 roku → ASGran., sygn. 2825/1 ↓
- ↑ Zarządzenie szefa Sztabu Generalnego nr 041/org. z 14 marca 1967 roku → ASGran., sygn. 2825/1 ↓
- ↑ Zarządzenie szefa Sztabu Generalnego 052/org. z 17 września 1971 roku → ASGran., sygn. 2825/1 ↓
Przypisy
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 75.
- ↑ a b ASGran., sygn. 2825/1 ↓.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 166.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 167.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 168.
- ↑ Rochowicz 2020 ↓, s. 44-46.
- ↑ Jarosław Ciślak: Polska Marynarka Wojenna 1995. Warszawa: Lampart & Bellona, 1995, seria: Ilustrowana Encyklopedia Techniki Wojskowej, 6. ISBN 83-86776-08-0. s. 50
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 159.
Bibliografia
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza : (1945–1991) : krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Grzegorz Goryński: Morski Oddział Straży Granicznej im. płk. Karola Bacza w Gdańsku. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
- ASGr.Historia Kaszubskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Gdańsk 1965
- Archiwum Straży Granicznej, DWOP sygn.2825/1. Rejestr główny jednostek WOP.
- Robert Rochowicz. Bandera z zielonym otokiem w MW. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 3-4/2020. XXV (197), marzec-kwiecień 2020. Warszawa: Magnum X.
- p
- d
- e
- p
- d
- e