Strażnica WOP Cedynia
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1945 |
Rozformowanie | 1 stycznia 2003[1] |
Tradycje | |
Rodowód | 56 strażnica WOP |
Komendanci / Dowódcy | |
Pierwszy | ppor. Antoni Biaduń |
Ostatni | por. Krzysztof Szaniec |
Organizacja | |
Dyslokacja | Cedynia |
Formacja | Wojska Ochrony Pogranicza |
Podległość | 12 komenda odcinka |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e8/Dysl_wop_1945_3.png/250px-Dysl_wop_1945_3.png)
Strażnica w Cedyni:
- podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej.
- graniczna jednostka organizacyjna polskiej straży granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 12 komendy odcinka Chojna jako 56 strażnica WOP[2] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3]. Początkowo ochraniała odcinek granicy wzdłuż Odry od Osinowa Dolnego [wył.] do Bielinka. Linię zaporową wytyczono od folwarku przez Lubiechów Górny do leśnictwa Trzypole[4]. Strażnica wystawiła też placówkę w Bielinku. W 1947 została przeformowana na strażnicę I kategorii – 55 wojskowych, a swoją placówkę przekazała 57 strażnicy[5]. W związku z reorganizacją oddziałów WOP w 1948, strażnica podporządkowana została dowódcy 40 batalionu OP. Od stycznia 1951 strażnica podlegała dowódcy 122 batalionu WOP[6][7]. Na początku lat 50 wprowadzono nową numerację strażnic, a cedyńska strażnica otrzymała nr 54[5][8]. W czasie kolejnej reorganizacji strażnica została przekazana 121 batalionowi WOP [5]. W marcu 1956 54 Strażnica powróciła do 122 batalionu Chojna i została przeformowania na 1 strażnicę Cedynia kategorii II[9]. Po reorganizacji batalionu Chojna w 1958[a], strażnica Cedynia posiadała numer 5[10].
Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 przeformowano strażnicę lądową kategorii IV Cedynia na strażnicę WOP rzeczną kategorii I.
Od stycznia 1968 strażnica w Cedyni podlegała bezpośrednio dowódcy (9) Pomorskiej Brygady WOP. W 1984 strażnica znalazła się w strukturze odtworzonego batalionu granicznego Chojna i pozostawała w niej do rozwiązania WOP[9]. Po rozwiązaniu w 1991 Wojsk Ochrony Pogranicza, strażnica w Cedyni weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej[11].
Z początkiem 2003 strażnica SG w Cedyni i GPK Osinów Dolny zostały połączone w jeden organizm pod nazwą Graniczna Placówka Kontrolna w Osinowie Dolnym[12].
Służba graniczna
W 1960 9 strażnica WOP III kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 11300 m od znaku granicznego 649 do zn. gr. 631.
Dowódcy strażnicy
Dowódcy strażnicy WOP[13]:
- ppor. Antoni Biaduń (X 1945 - IX 1946)
- por. Witold Samujło (IX 1946 - XI 1947)
- por. Henryk Suszek (VII 1947 - VI 1950)
- ppor. Ryszard Machalski (V 1950 - V 1951)
- chor. Edward Maniawski (V 1951 - II 1953)
- chor./ppor. Lech Żelazny (III 1953 - VIII 1961)
- kpt. Eustachy Wołoszyn (VIII 1961 - XII 1966)
- kpt. Józef Fit (XII 1966 - X 1976)
- po. st. chor. sztab. Czesław Marzantowicz (X 1976 - IV 1986)
- por. Krzysztof Szaniec (IV 1986 - IV 1991)
Komendanci strażnicy SG:
- Krzysztof Szaniec
- por. SG Dariusz Makowski (V 1996 - V 1997)
- Wiesław Bobrel
- Robert Biliński
- Arkadiusz Małecki
- Zbigniew Żurawiecki
Uwagi
Przypisy
- ↑ Techman 2011 ↓, s. 112.
- ↑ Wykazy dyslokacyjne WOP 1946 ↓, s. 119-123.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
- ↑ Szczygieł-Lembicz 2010 ↓, s. 187.
- ↑ a b c Filipowiak, Piekarz i Rybak 2013 ↓, s. 257.
- ↑ Jackiewicz 1998 ↓, s. 61.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 194.
- ↑ Dyslokacja jednostek WOP 1954 ↓, k.6.
- ↑ a b Filipowiak, Piekarz i Rybak 2013 ↓, s. 258.
- ↑ a b Historia PBWOP ↓, s. 124-132.
- ↑ Łach 2013 ↓, s. 295.
- ↑ Techman 2011 ↓, s. 94.
- ↑ Filipowiak, Piekarz i Rybak 2013 ↓, s. 254.
Bibliografia
- Miłosz Filipowiak, Karolina Piekarz, Patryk Rybak: Z dziejów organizacji służby granicznej w Cedyni (1945-2003) w: "Cedynia i okolice poprzez wieki". Chojna, Szczecin: Towarzystwo Historyczno-Kulturalne "Terra Incognita", 2013. ISBN 978-83-932245-6-2.
- Zenon Jackiewicz: Wojska Ochrony Pogranicza (1945-1991). Krótki informator historyczny. Kętrzyn: Centrum Szkolenia Straży Granicznej, 1998. ISBN 83-909304-3-9.
- Halina Łach: System ochrony polskiej granicy państwowej. Olsztyn: Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. Wydział Humanistyczny UWM, 2013. ISBN 978-83-935593-8-1.
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Ryszard Techman: Pomorski Oddział Straży Granicznej w Szczecinie. W: Leszek Elas [patronat]: Straż Graniczna w dwudziestoleciu 1991-2011. Materiały poseminaryjne - Tom II. Koszalin: Centralny Ośrodek Szkolenia Straży Granicznej im. Marszałka Polski Józefa Piłsudskiego, 2011. ISBN 978-83-909484-4-7.
- Emilia Szczygieł-Lembicz. Jednostka wojskowa w Chojnie na tle powstania i organizacji Pomorskiej Brygady WOP w latach 1945-1961 w:. „Rocznik Chojeński. Pismo Historyczno-Społeczne”. t. 2, 2010. Chojna: Towarzystwo Historyczno-Kulturalne "Terra Incognita. ISSN 2080-9565.
- Andrzej Wyganowski: w: Andrzej Wojtaszak, Kazimierz Kozłowski, "Żołnierz polski na Pomorzu Zachodnim X-XX wiek": materiały z sesji naukowej z 10 listopada 1999 r. Szczecin: Oddział Edukacji Obywatelskiej, 2001. ISBN 83-86992-76-X.
- Archiwum Straży Granicznej, sygn. 217/143 k.119 -123. Wykazy dyslokacyjne WOP 1946.
- Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1842/6, Historia Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Szczecin 1961.
- Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- p
- d
- e
Rodowód Morskiego Oddział SG |
| ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Placówki SG |
| ||||||||
Strażnice SG /rozformowane/ |
| ||||||||
Graniczne placówki kontrolne /rozformowane/ |
|