Strażnica WOP Dziwnów
![]() Budynek dawnej strażnicy w Dziwnowie (czerwiec 2014) | |||
Historia | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Sformowanie | 1945[a] | ||
Tradycje | |||
Rodowód | 77 strażnica WOP | ||
Organizacja | |||
Dyslokacja | |||
Formacja | Wojska Ochrony Pogranicza | ||
Podległość | 16 komenda odcinka | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2802%29.jpg/240px-Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2802%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2804%29.jpg/240px-Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2804%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/45/Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2803%29.jpg/240px-Za%C5%82oga_stra%C5%BCnicy_WOP_Dziwn%C3%B3w%2C_1970_%2803%29.jpg)
Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Wald/Dziwnów – zlikwidowany podstawowy pododdział graniczny Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy morskiej.
Strażnica Straży Granicznej w Dziwnowie – zlikwidowana graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Strażnica została sformowana w 1945 w strukturze 16 komendy odcinka Trzebiatów jako 77 strażnica WOP[2] (Wald[3]) o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[4].
Sformowane strażnice morskiego oddziału OP nie przystąpiły bezpośrednio do objęcia ochrony granicy morskiej. Odcinek dawnej granicy polsko-niemieckiej sprzed 1939 od Piaśnicy, aż do lewego styku z 4 Oddziałem OP ochraniany był przez radziecką straż graniczną wydzieloną ze składu wojsk marszałka Rokossowskiego. Pozostały odcinek granicy od rzeki Piaśnica, aż po granicę z ZSRR zabezpieczała Morska Milicja Obywatelska[5].
Od 15 marca 1954 wprowadzono nową numerację strażnic[c]. Strażnica II kategorii otrzymała numer 74[7][8].
W 1956 rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Dziwnów I kategorii była 1 w 15 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza[9].
Rozkazem organizacyjnym dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963 przeformowano strażnicę WOP nr 1 Dziwnów na strażnicę nadmorską kategorii II.
W 1965 rozformowany został batalion portowy WOP Świnoujście, a strażnicę Dziwnów podporządkowano bezpośrednio pod sztab Brygady[d].
W 1968 powtórnie sformowano batalion nadmorski WOP Świnoujście[e]. Strażnica weszła w jego skład.
Strażnica WOP Dziwnów do 15 maja 1991 była w strukturach Pomorskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza[10] .
- Straż Graniczna:
16 maja 1991 po rozwiązaniu Wojska Ochrony Pogranicza, strażnica Dziwnów weszła w podporządkowanie Pomorskiego Oddziału Straży Granicznej w Szczecinie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Dziwnowie.
Na podstawie zarządzenia nr 017 Komendanta Głównego Straży Granicznej z 12 marca 1992 przeformowano Pomorski Oddział SG wg etatu nr 44/039 i 2 czerwca 1992 Strażnica SG w Dziwnowie przeszła w podporządkowanie komendanta Morskiego Oddziału Straży Granicznej w Gdańsku[11][10] .
Ochrona granicy
W 1963 rozformowano Strażnicę WOP Świnoujście-Port i Strażnicę WOP Świnoujście-Wybrzeże, a ochraniany odcinek granicy państwowej przejęła Strażnica WOP Międzyzdroje nadmorska. Natomiast Strażnica WOP Dziwnów nadmorska przejęła część odcinka Strażnicy WOP Międzyzdroje. Tym samym rozkazem zorganizowano GPK Świnoujście-Port[f].
Na ochranianym przez Strażnicę WOP Dziwnów odcinku, funkcjonowało przejście graniczne uproszczonego ruchu rybackiego Międzywodzie, obsługiwanie było przez załogę strażnicy[g].
Strażnice sąsiednie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6f/151_batalion_WOP.png/240px-151_batalion_WOP.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Dysl_wop_1945_4.png/240px-Dysl_wop_1945_4.png)
Dowódcy strażnicy
- chor. Jerzy Styczek[2] (był .10.1946)[h]
- Tadeusz Kwieciński (12.08.1949–20.09.1949)[13]
- ppor. Walenty Szymański (był w 1949)
- por. Zenon Łaski (do 1953)
- por. Ludwik Jarzynka (1953–1963)
- kpt. Józef Stępień (1963–1966)
- kpt. Jan Dąbrowski (1966–05.1979).
Uwagi
- ↑ Od 1991 strażnica Straży Granicznej.
- ↑ Punkt Obserwacji Wzrokowo-Technicznej.
- ↑ Rozkaz dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza nr 04 z 22 lutego1954[6].
- ↑ Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 040/WOP z 27.04.1965 .
- ↑ Zarządzenie szefa Sztabu Generalnego nr 013/org z 15.01.1968 .
- ↑ Rozkaz organizacyjny dowódcy WOP nr 0148 z 2.09.1963[12]
- ↑ Stan na 1968 rok.
- ↑ Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 061 z 20.10.1946[12] .
Przypisy
- ↑ Skorek 1997 ↓, s. 27.
- ↑ a b Skorek 1997 ↓, s. 29.
- ↑ Wykazy dyslokacyjne WOP 1946 ↓, k. 119–123.
- ↑ Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
- ↑ Historia KBWOP ↓, s. 5.
- ↑ Prochwicz 2011 ↓, s. 207.
- ↑ Historia BBWOP ↓.
- ↑ Dyslokacja jednostek WOP 1954 ↓, k.8.
- ↑ Wykaz dyslokacyjny 1957 ↓, k.193.
- ↑ a b muzeumsg ↓.
- ↑ Kozłowski 1993 ↓, s. 70.
- ↑ a b Rozkazy personalne DWOP ↓.
- ↑ Tadeusz Kwieciński. [w:] Biuletyn Informacji Publicznej IPN [on-line]. katalog.bip.ipn.gov.pl, 2019. [dostęp 2019-12-24]. (pol.).
Bibliografia
- Henryk Dominiczak: Zarys historii Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1985. Warszawa: Wojskowa drukarnia w Łodzi, 1985.
- Jerzy Prochwicz: Wojska Ochrony Pogranicza 1945-1965. Piotrków Trybunalski: Naukowe Wydawnictwo Piotrkowskie, 2011. ISBN 978-83-7726-027-2.
- Andrzej Skorek. Zabezpieczenie wybrzeża środkowego po II wojnie światowej. „Biuletyn Centralnego Ośrodka Straży Granicznej”. 1/97, 1997. Koszalin: Centralny Ośrodek Straży Granicznej. ISSN 1429-2505.
- ASGr.Historia Bałtyckiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza 1945-1960. Koszalin 1961
- Ryszard Techman: Straż Graniczna od 1991 – Pomorski Oddział Straży Granicznej. [w:] Muzeum Polskich Formacji Granicznych im. Władysława Raginisa [on-line]. muzeumsg.pl. [dostęp 2019-05-23]. (pol.).
- Kazimierz Kozłowski: Pomorski Oddział Straży Granicznej. Tradycje i współczesność. Szczecin: Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru Pomorskiego Oddziału SG, 1993.
- ASGr. Historia Kaszubskiej Brygady Wojsk Ochrony Pogranicza. Gdańsk 1965.
- Wykazy dyslokacyjne WOP 1946 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin., sygn. 217/143.
- Archiwum Straży Granicznej. Rozkazy personalne dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza.
- Archiwum Straży Granicznej, zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Wykaz dyslokacyjny etatowych oddziałów i pododdziałów Wojsk Ochrony Pogranicza z 18 maja 1957.
- Archiwum SGr., zespół archiwalny DWOP, sygn. 1284/200, Struktury organizacyjno-dyslokacyjne. Dyslokacja jednostek Wojsk Ochrony Pogranicza z 8 kwietnia 1954.
- p
- d
- e
- p
- d
- e
- p
- d
- e
Rodowód | |||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Komendy odcinków | |||||||
Bataliony OP | |||||||
Bataliony WOP | |||||||
Strażnice |
| ||||||
GPK |
|
- p
- d
- e
Oddziały |
| ||||
---|---|---|---|---|---|
Ośrodki szkolenia |
| ||||
Inne |
|
- p
- d
- e
Rodowód Morskiego Oddział SG |
| ||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Placówki SG |
| ||||||||
Strażnice SG /rozformowane/ |
| ||||||||
Graniczne placówki kontrolne /rozformowane/ |
|